بررسی مزدا EZ-60 وارداتی آفتاب خودرو: انتخاب پرریسک

به گزارش خبرنگار مجله ماشین، مزدا EZ-60 جدیدترین کراس‌اور برقی-بنزینی این شرکت است که با فناوری EREV (افزایش‌دهنده بُرد) به بازار عرضه می‌شود. این خودرو نخستین‌بار به عنوان محصول مشترک مزدا و شریک چینی‌اش چانگان برای بازار چین طراحی شد و اخیراً توسط شرکت آفتاب خودرو در ایران رونمایی گردید. مزدا EZ-60 از یک موتور برقی روی محور عقب و یک موتور ۱٫۵ لیتری بنزینی بهره می‌برد که صرفاً به عنوان ژنراتور عمل می‌کند. حاصل این ترکیب، کراس‌اوری است که رانندگی تمام برقی را بدون نگرانی از برد فراهم می‌کند. آفتاب خودرو قیمت علی‌الحساب این خودرو را حدود ۴٫۵ میلیارد تومان اعلام کرده است که آن را در رده کراس‌اورهای نیمه‌لوکس وارداتی بازار ایران قرار می‌دهد. در ادامه، به تحلیل همه‌جانبه طراحی، مشخصات فنی، امکانات و ارزش خرید مزدا EZ-60 EREV می‌پردازیم.

طراحی ظاهری

مزدا EZ-60 بر پایه زبان طراحی مشهور مزدا یعنی Kodo شکل گرفته و نسخه تولیدی نهایی از کانسپت Mazda Arata محسوب می‌شود. در نمای روبرو، جلوپنجره بزرگ و چراغ‌های جلوی باریک و دو بخشی جلب توجه می‌کنند. یک نوار LED به عنوان دی‌لایت در پایین جلوپنجره تعبیه شده که نمای آینده‌نگر و مدرنی به چهره خودرو می‌بخشد. لوگوی مزدا نیز نورانی طراحی شده و در شب جلوه خاصی دارد. روی کاپوت، طراحان مزدا حتی مسیر هدایت هوا از داخل جلوپنجره به بیرون روی کاپوت را در نظر گرفته‌اند که یک ابتکار آیرودینامیک جالب برای بهبود جریان هوا است. این موارد، همراه با خطوط سیال بدنه و حجم‌دهی نرم گلگیرها، به مزدا EZ-60 ظاهری اسپرت و پویا بخشیده‌اند.

نمای جانبی خودرو حالتی موزون و چشم‌نواز دارد. سقف با شیبی ملایم به سمت عقب خمیده شده و همراه با شیشه عقب کشیده تا روی درِ صندوق، استایل بدنه را شبیه به کراس‌اور-کوپه‌های مدرن درآورده است. دستگیره‌های در مخفی‌شونده طراحی شده‌اند که در حالت عادی هم‌سطح بدنه هستند و فقط هنگام نیاز بیرون می‌آیند. چنین طرحی ضمن بهبود آیرودینامیک، به یکپارچگی نمای جانبی کمک کرده است. قاب درها و شیشه‌ها نیز بدون فریم هستند که حس پریمیوم بودن را تقویت می‌کند. آینه‌های جانبی سنتی در این خودرو حذف شده و به جای آن‌ها دوربین‌های دیجیتال نصب شده است. تصاویر این دوربین‌ها روی نمایشگرهایی در دو طرف کابین پخش می‌شوند و میدان دید بهتری در اختیار راننده می‌گذارند.

در نمای عقب، چراغ‌های باریک و تمام LED چهره‌ای مدرن به خودرو داده‌اند که یادآور طرح چراغ سوپراسپرت‌هاست. یک نوار کرومی یا نورانی احتمالاً در امتداد عرض درِ صندوق دیده می‌شود که دو چراغ را به هم پیوند می‌دهد (مشابه روند طراحی روز). هرچند طراحی کلی قسمت عقب اسپرت و جذاب است، اما کارشناسان اشاره کرده‌اند که ارتفاع سپر عقب از زمین نسبتاً زیاد بوده و در بخش پایینی سپر و دور گلگیرها از پلاستیک مشکی زیادی استفاده شده که اندکی از حس لوکس بودن نمای عقب کاسته است. همچنین برف‌پاک‌کن عقب در معرض دید قرار دارد و بهتر بود زیر اسپویلر یا به شکل مخفی تعبیه می‌شد. با این حال، در مجموع طراحی ظاهری EZ-60 را می‌توان ترکیبی موفق از المان‌های زیبایی‌شناسانه مزدا و المان‌های مدرن دانست که هم اصالت برند را حفظ کرده و هم رویکردی آینده‌نگر دارد.

طراحی داخلی

کابین مزدا EZ-60 بیش از هر چیز با نمایشگرهای بزرگ و متعدد خودنمایی می‌کند. در قسمت جلو یک نمایشگر فوق عریض ۲۶٫۴۵ اینچی با وضوح 5K قرار گرفته که به صورت یکپارچه هم نقش صفحه کیلومتر و اطلاعات راننده را دارد و هم سیستم سرگرمی-اطلاعاتی مرکزی را شامل می‌شود. این صفحه‌نمایش عریض تقریباً سراسر داشبورد جلو را پوشش داده و با گرافیک مدرن، تمامی اطلاعات مورد نیاز راننده و سرنشین را در اختیار می‌گذارد. افزون بر آن، یک نمایشگر هدآپ دیسپلی واقعیت افزوده (AR) با ابعاد معادل ۱۰۰ اینچ پیش روی راننده روی شیشه جلو تعبیه شده است. این هدآپ دیسپلی پیشرفته می‌تواند اطلاعاتی مانند سرعت و رهیابی را به صورت واقعیت افزوده در میدان دید راننده نمایش دهد. به لطف این ترکیب نمایشگرهای دیجیتال (شامل نمایشگرهای کوچک مربوط به آینه‌های دیجیتال جانبی)، سرنشینان احساس می‌کنند در فضای کابینی کاملاً مدرن و فناورانه قرار گرفته‌اند. طراحی مینیمال داشبورد با حداقل دکمه فیزیکی، نشان‌دهنده رویکرد آینده‌نگر مزدا در این خودرو است.

متریال و کیفیت ساخت کابین نیز در سطح بالایی قرار دارد. مزدا در EZ-60 از روکش‌های چرمی باکیفیت برای صندلی‌ها و تریم داخلی و همچنین تزئینات فلزی صیقلی در بخش‌هایی مانند دستگیره‌ها و قاب دریچه‌ها استفاده کرده است. ترکیب این متریال مرغوب با نورپردازی داخلی قابل تنظیم، حس لوکس بودن و توجه به جزئیات را تداعی می‌کند. صندلی‌های جلو طراحی ارگونومیک ویژه‌ای دارند که مزدا از آن‌ها به عنوان صندلی‌های جاذبه صفر یاد می‌کند. این صندلی‌ها قابلیت خواباندن تقریباً تخت (Full Recline) دارند تا سرنشین در صورت نیاز استراحت کند. همچنین هر دو صندلی جلو به گرم‌کن و سرد‌کن مجهز هستند که در کنار سیستم تهویه مطبوع دوکاناله، آسایش سرنشینان را در همه فصول تضمین می‌کند. فرمان دوشاخه جدید مزدا با نشان کرومی مزدا در مرکز، جلوه‌ای مدرن به بخش راننده داده است. روی این فرمان نیز گرم‌کن تعبیه شده تا در هوای سرد آسایش راننده حفظ شود. سیستم صوتی پیشرفته خودرو با ۲۳ بلندگو و پشتیبانی از فناوری Dolby Atmos، کیفیت صدایی در حد سالن کنسرت ارائه می‌دهد. بنابراین کابین EZ-60 چه از نظر فناوری و چه از نظر راحتی و کیفیت ساخت، فراتر از یک کراس‌اور میان‌رده معمولی ظاهر شده و به سطح خودروهای نیمه‌لوکس نزدیک شده است.

فضای سرنشینان و محفظه بار نیز یکی از نقاط قوت مزدا EZ-60 به شمار می‌رود. فاصله محوری بسیار مناسب ۲۹۰۰ میلی‌متر موجب شده سرنشینان جلو و عقب از فضای پای کافی بهره‌مند شوند. حتی سرنشینان عقب نیز به لطف کف نسبتاً تخت و نبود تونل میل‌گاردان (به دلیل تک‌دیفرانسیل بودن خودرو)، راحتی خوبی دارند. برای سرنشینان عقب امکاناتی نظیر دریچه تهویه جداگانه، کنترل سقف پانوراما (پرده برقی سقف) و یک کنسول تاشو وسط با جا لیوانی و استند گوشی تعبیه شده تا راحتی‌شان در سفرهای طولانی تأمین شود. حجم صندوق عقب در حالت استاندارد ۵۴۹ لیتر است که برای یک کراس‌اور سایز متوسط مقدار قابل قبولی محسوب می‌شود. با تا کردن صندلی‌های ردیف عقب، فضای بار به شکل چشمگیری تا ۲۰۳۶ لیتر افزایش می‌یابد که برای حمل وسایل بزرگ یا اسباب سفرهای خانوادگی بسیار ایده‌آل است. افزون بر این، در نسخه تمام‌برقی EZ-60 یک محفظه بار جلو (Frunk) با حجم ۱۲۶ لیتر نیز وجود دارد. البته از آنجا که نسخه EREV دارای موتور بنزینی در بخش جلو است، احتمالاً فضای Frunk در این مدل وجود نخواهد داشت یا کوچکتر خواهد بود. با این حال، وجود صندوق عقب جادار و کابینی با صندلی‌های راحت و امکانات متعدد، EZ-60 را به خودرویی مناسب خانواده‌ها و سفر تبدیل کرده است که در کنار فناوری‌های مدرن، راحتی و کارایی بالایی را ارائه می‌دهد.

مشخصات فنی

پیشرانه: مزدا EZ-60 در نسخه هیبریدی بردافزا (EREV) به یک موتور بنزینی ۴ سیلندر ۱٫۵ لیتری تنفس طبیعی و یک موتور الکتریکی قدرتمند مجهز شده است. موتور بنزینی صرفاً نقش ژنراتور را ایفا می‌کند و ارتباط مستقیم با چرخ‌ها ندارد. این پیشرانه بنزینی که ۱۵۰۰ سی‌سی حجم دارد، توان حدود ۹۷ اسب‌بخار تولید می‌کند و وظیفه‌اش شارژ باتری‌ها در صورت کاهش سطح شارژ آن‌ها است. موتور الکتریکی اصلی خودرو روی محور عقب نصب شده و چرخ‌های عقب را به حرکت درمی‌آورد. توان این موتور برقی ۲۵۸ اسب‌بخار و گشتاور آن حدود ۲۹۰ نیوتن‌متر اعلام شده است. نیروی موتور برقی از طریق یک گیربکس تک‌سرعته مخصوص خودروهای الکتریکی به محور عقب منتقل می‌شود. بنابراین، مزدا EZ-60 یک خودروی دیفرانسیل عقب (RWD) است که تجربه رانندگی نزدیک به خودروهای اسپرت محور عقب را فراهم می‌کند. باتری لیتیوم-آهن‌فسفات (LFP) این خودرو ظرفیتی برابر ۳۱٫۷ کیلووات‌ساعت دارد. مزیت باتری‌های LFP در ایمنی بالا و طول عمر بیشتر آن‌ها است، اگرچه چگالی انرژی پایین‌تری نسبت به باتری‌های NMC دارند. ظرفیت ۳۱٫۷ کیلووات‌ساعتی برای یک خودروی بردافزا قابل توجه است و اجازه می‌دهد خودرو مسافت قابل توجهی را در حالت تمام برقی طی کند (احتمالاً حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلومتر در سیکل CLTC). بنا بر اعلام مزدا، مجموع بُرد حرکتی EZ-60 در حالت ترکیبی (باتری پر و باک بنزین پر) به حدود ۱۱۰۰ کیلومتر بر اساس سیکل CLTC می‌رسد. این رقم چشمگیر نشان می‌دهد که باک بنزین (احتمالاً حدود ۵۰ لیتری) به خوبی دغدغه برد را رفع می‌کند و سفرهای طولانی را بدون نیاز به شارژ فراهم می‌سازد.

عملکرد و مصرف سوخت: به دلیل بهره‌گیری از قوای محرکه الکتریکی، مزدا EZ-60 شتاب اولیه سریع و واکنش تند پدال گاز را ارائه می‌دهد. هرچند آمار رسمی شتاب ۰ تا ۱۰۰ آن اعلام نشده، ولی با توجه به وزن حدود ۲ تن و قدرت ۲۵۸ اسبی موتور برقی می‌توان شتابی در حدود ۷٫۵ تا ۸ ثانیه برای آن تخمین زد که برای یک کراس‌اور خانوادگی رقمی کاملاً رضایت‌بخش است. به لطف موتور برقی، حرکت خودرو کاملاً بی‌صدا و بدون لرزش آغاز می‌شود و موتور بنزینی تنها زمانی روشن می‌شود که باتری نیاز به شارژ داشته باشد یا راننده حالت هیبریدی را برای افزایش برد فعال کند. مزدا اعلام کرده در شرایطی که باتری خالی باشد و موتور بنزینی ناچار به تأمین انرژی حرکت شود، مصرف سوخت ترکیبی EZ-60 حدود ۵٫۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر خواهد بود که برای خودرویی در این ابعاد و وزن رقم بسیار خوبی است. این مصرف سوخت نسبت به کراس‌اورهای بنزینی سنتی بسیار کمتر بوده و نشان از بهینه‌بودن پیشرانه سری-هیبرید دارد. سیستم ترمز نیز ترکیبی از ترمز regenerativ (احیای انرژی) و دیسکی سنتی است که ضمن تأمین ایمنی، بخشی از انرژی جنبشی را به باتری بازمی‌گرداند. البته تجربه سایر خودروهای برقی چینی نشان داده که پدال ترمز در این سیستم‌ها ممکن است احساس متفاوتی داشته باشد و اندکی ناپیوستگی در ترمزگیری به چشم بخورد، هرچند مزدا احتمالاً با تنظیمات نرم‌افزاری این مسئله را تا حد امکان برطرف کرده است.

شاسی و سیستم تعلیق: مزدا EZ-60 بر روی پلتفرم مدولار EPA1 چانگان ساخته شده که برای خودروهای الکتریکی و هیبریدی توسعه یافته است. ساختار شاسی طوری طراحی شده که توزیع وزن خودرو در نسخه EREV به صورت ۵۰:۵۰ بین محور جلو و عقب باشد. جالب آن‌که در نسخه تمام برقی (بدون موتور بنزینی)، این نسبت ۴۷:۵۳ به نفع محور عقب است. بنابراین حضور موتور بنزینی در جلو به بهبود موازنه وزن و پایداری خودرو کمک کرده است. سیستم تعلیق جلو از نوع مک‌فرسون مستقل و در عقب چند اتصالی (مولتی‌لینک) طراحی شده است. در تیپ‌های فول، مزدا از کمک‌فنرهای تطبیقی با کنترل الکترونیکی بهره گرفته که می‌توانند نرمی و سفتی فنربندی را متناسب با شرایط رانندگی تنظیم کنند. این قابلیت در کنار رینگ‌های بزرگ ۲۱ اینچی (در تیپ فول) با تایرهای پهن ۲۵۵، ترکیبی از فرمان‌پذیری دقیق و پایداری بالا را نوید می‌دهد. البته در تیپ‌های پایه ممکن است رینگ‌های کوچک‌تر ۱۹ یا حتی ۱۸ اینچی ارائه شوند که با تایر دیواره بلندتر، راحتی سواری بیشتری خواهند داشت. سیستم فرمان برقی خودرو به احتمال زیاد دارای نسبت دنده متغیر است تا در سرعت‌های پایین، نرمی و در سرعت‌های بالا، دقت مناسبی فراهم کند. قطر گردش فرمان کمی بزرگ گزارش شده که برای یک خودروی دیفرانسیل عقب ۴٫۸ متری عجیب نیست. سیستم ترمز پارک برقی (EPB) همراه با اتوهلد، سیستم کنترل پایداری DSC/ESP و کنترل کشش TCS نیز از بخش‌های مهم شاسی و ایمنی دینامیکی خودرو هستند که در ادامه بیشتر به آن‌ها می‌پردازیم.

ابعاد و وزن: مزدا EZ-60 یک کراس‌اور سایز متوسط به بزرگ محسوب می‌شود. طول آن حدود ۴۸۵۰ میلی‌متر، عرض آن نزدیک به ۱۹۳۰ میلی‌متر و ارتفاعش حدود ۱۶۲۰ میلی‌متر است. این ابعاد آن را از نظر اندازه بین کراس‌اورهای کامپکت و میان‌سایز قرار می‌دهد؛ کمی بزرگ‌تر از مزدا CX-5 و تقریباً هم‌اندازه با کراس‌اور برقی تسلا مدل Y یا تویوتا bZ4X. فاصله محوری ۲٫۹ متر نیز قبلاً اشاره شد که فضای داخلی خوبی فراهم می‌کند. وزن خالص خودرو بسته به تیپ و تجهیزات بین ۱۹۹۰ تا ۲۰۵۰ کیلوگرم است. باتوجه به وجود باتری بزرگ و موتور بنزینی، این وزن نسبتاً زیاد طبیعی است. البته استفاده گسترده از آلومینیوم و فولادهای مقاوم سبک در شاسی کمک کرده وزن در این حد نگه داشته شود. زاویه ورود خودرو ۱۶ درجه و زاویه خروج آن ۲۰ درجه عنوان شده که نشان می‌دهد ارتفاع قسمت جلو و عقب از زمین معمولی بوده و نباید انتظار یک آفرودر را از آن داشت. به بیان دیگر، EZ-60 بیشتر برای جاده‌های شهری و بین‌شهری طراحی شده تا مسیرهای ناهموار خارج جاده.

امکانات ایمنی و رفاهی

مزدا EZ-60 به عنوان یک کراس‌اور مدرن نیمه‌لوکس، فهرست بلندبالایی از امکانات ایمنی و رفاهی را در خود جای داده است. براساس کاتالوگ رسمی منتشر شده توسط آفتاب خودرو، این خودرو با تجهیزات زیر در ایران عرضه خواهد شد:

ایمنی (فعال و غیرفعال):

• ۹ کیسه هوا (ایربگ) شامل: ایربگ‌های جلوی راننده و سرنشین، ایربگ‌های جانبی و پرده‌ای برای سرنشینان عقب و جلو، به‌علاوه ایربگ مرکزی جلو که بین راننده و سرنشین جلو باز شده و در تصادفات از برخورد سر آن‌ها به یکدیگر جلوگیری می‌کند. وجود ۹ ایربگ یک نکته بسیار مثبت است که فراتر از استانداردهای مرسوم حتی در خودروهای لوکس می‌باشد.

• کروز کنترل تطبیقی هوشمند با قابلیت حفظ فاصله و توقف-حرکت خودکار در ترافیک. این سیستم با استفاده از رادار جلو سرعت خودرو را تنظیم می‌کند.

• ترمز اضطراری خودکار (شامل سیستم ترمز ضدقفل ABS، توزیع الکترونیکی نیرو EBD و کمک ترمز BA) که در مواقع خطر به کمک راننده آمده و فاصله توقف را به حداقل می‌رساند.

• سیستم کنترل پایداری الکترونیکی (ESP/DSC) و کنترل کشش (TCS) برای جلوگیری از انحراف خودرو در پیچ‌ها و سطوح لغزنده. مزدا از عبارت DSC (Dynamic Stability Control) نیز استفاده کرده که معادل همان ESP است.

• سیستم هشدار خروج از خط و حفظ خودرو بین خطوط که با استفاده از دوربین جلو، انحراف ناخواسته خودرو از لاین را تشخیص داده و ابتدا به راننده هشدار می‌دهد و سپس در صورت عدم پاسخ راننده، با اعمال اصلاحات جزیی روی فرمان، خودرو را به داخل خط بازمی‌گرداند.

• هشدار برخورد از جلو و عقب همراه با رادارهای فاصله‌سنج فراصوتی در سپرهای جلو و عقب. این سیستم‌ها در سرعت‌های کم (مثلاً هنگام پارک) موانع را تشخیص داده و اخطار می‌دهند تا از تصادف جلوگیری شود.

• سنسورهای پارک جلو و عقب و دوربین دید پیرامونی ۳۶۰ درجه (که در متن کاتالوگ به عنوان “کنترل سه‌بعدی خودرو” ذکر شده) برای کمک به پارک آسان در فضاهای تنگ. تصاویر دوربین‌های جلو،Sides و عقب به صورت ترکیبی یک نمای ۳۶۰ درجه از بالا را روی صفحه نمایش ارائه می‌کنند.

• سیستم پایش نقاط کور در آینه‌ها که با رادار جانبی خودروی نزدیک در نقاط کور راننده را تشخیص داده و هشدار می‌دهد. این سیستم به خصوص در بزرگراه‌ها مانع از تغییر لاین ناامن می‌شود.

• سیستم پایش وضعیت راننده و تشخیص خستگی که با استفاده از دوربین داخلی یا سنسورهای روی فرمان، علائم خستگی یا حواس‌پرتی راننده را تشخیص داده و هشدار استراحت می‌دهد.

• ترمز پارک برقی با قابلیت Auto Hold که در ترافیک‌های ایستاده-روان بسیار کاربردی است.

• سیستم کمک حرکت در سربالایی (HAC) و سرازیری (HDC) برای جلوگیری از عقب‌رفتن خودرو در شیب‌های تند و کنترل سرعت خودرو در شیب‌های رو به پایین.

• پایش فشار باد تایرها (TPMS) به صورت لحظه‌ای.

• چراغ‌های خودکار و سنسور باران: چراغ‌های خودرو مجهز به سنسور نور بوده و به صورت خودکار در تاریکی روشن می‌شوند. همچنین سنسور باران، برف‌پاک‌کن‌ها را به طور خودکار فعال می‌کند.

رفاهی و فناوری:

• صفحه نمایش لمسی مرکزی ۲۶٫۴ اینچی 5K به همراه هدآپ دیسپلی AR که پیش‌تر شرح داده شد، مجموعه کاملی از نمایشگرهای باکیفیت را در اختیار راننده و سرنشین قرار می‌دهد. رابط کاربری این سیستم از جدیدترین نسل نرم‌افزار مزدا بهره می‌برد و از زبان فارسی نیز پشتیبانی خواهد کرد.

• سیستم مالتی‌مدیا پیشرفته با قابلیت اتصال Apple CarPlay و Android Auto به صورت بی‌سیم. سرنشینان می‌توانند تلفن هوشمند خود را متصل کرده و از اپلیکیشن‌های مسیر‌یاب، پخش موسیقی و… روی صفحه بزرگ خودرو استفاده کنند.

• سیستم صوتی ۲۳ بلندگو ساخت Bose با Dolby Atmos که صدایی فراگیر و شفاف در کابین ایجاد می‌کند. این سیستم شامل ساب‌ووفر و اسپیکرهای سقفی نیز بوده و یکی از نقاط قوت کابین برای علاقه‌مندان موسیقی است.

• کروز کنترل تطبیقی هوشمند (ذکرش در بخش ایمنی آمد) یک آپشن رفاهی نیز محسوب می‌شود که در سفرهای طولانی خستگی راننده را کاهش می‌دهد.

• دستیار صوتی هوشمند با قابلیت تشخیص فرامین صوتی طبیعی. سرنشین می‌تواند با گفتن جملاتی مانند «دما را ۲ درجه کم کن» یا «با فلانی تماس بگیر» بسیاری از تنظیمات خودرو را بدون استفاده از دست انجام دهد. این دستیار با هوش مصنوعی پیشرفته، لهجه و فرامین فارسی را نیز خواهد فهمید.

• دستیار هوش مصنوعی داخلی که احتمالا شامل سیستم‌هایی مانند یادگیری الگوی رانندگی، پیشنهاد زمان سرویس و تحلیل داده‌های رانندگی است. این بخش هنوز به صورت جزیی تشریح نشده اما نشان‌دهنده رویکرد مدرن مزدا در هوشمندسازی خودرو است.

• کنترل از راه دور خودرو با اپلیکیشن موبایل که امکان روشن/خاموش کردن خودرو، کنترل سیستم تهویه قبل از ورود، قفل و باز کردن درها و حتی پارک خودکار از راه دور را می‌دهد. مالک خودرو از طریق گوشی هوشمند خود می‌تواند به برخی امکانات خودرو دسترسی داشته باشد که بسیار کاربردی است.

• تشخیص حرکات دست (Gesture Control) برای برخی عملکردها. مثلاً با حرکت خاصی در جلوی داشبورد بتوان آهنگ را عوض کرد یا تماس ورودی را پاسخ داد. این ویژگی هرچند جنبه نمایشی دارد اما نشان‌دهنده فناوری بالای خودروست.

• سقف پانورامیک شیشه‌ای که از جلو تا عقب امتداد یافته و نورگیر وسیعی ایجاد کرده است. سقف دارای یک پرده برقی حساس به لمس است که با کشیدن انگشت روی پنل مربوطه باز و بسته می‌شود. منظره آسمان از این سقف، حس دلنشینی به سرنشینان می‌دهد.

• تهویه مطبوع دوکاناله اتوماتیک که امکان تنظیم دمای مستقل برای سمت راننده و سمت سرنشین جلو را فراهم می‌کند. همچنین دریچه‌های مجزای سرنشینان عقب با کنترل شدت جریان، راحتی همه را تضمین می‌کند.

• صندلی‌های جلو برقی با تنظیم در ۵ جهت مختلف به همراه حافظه تنظیمات برای راننده (احتمالاً ۲ یا ۳ حافظه). هر دو صندلی جلو علاوه بر تنظیم برقی، دارای گرمایش و سرمایش نیز هستند. صندلی‌های عقب نیز دارای گرم‌کن هستند. روکش تمامی صندلی‌ها چرم با کیفیت است که با دوخت دقیق جلوه‌ای لوکس دارد.

• فرمان گرم‌کن‌دار سه‌‌پره (دوشاخه) که قبلاً اشاره شد.

• آینه‌های جانبی دیجیتال با نمایشگر داخلی که در بخش طراحی توضیح داده شد. مزیت آن‌ها کاهش نقطه کور و همچنین کاهش ضریب درگ خودرو است که برد برقی را افزایش می‌دهد.

• ورود و استارت بدون کلید با قابلیت باز کردن درها توسط کارت NFC یا گوشی هوشمند. کافیست کارت یا موبایل نزدیک دستگیره شود تا درها باز شوند. استارت خودرو نیز دکمه‌ای است.

• شارژر بی‌سیم تلفن همراه در کنسول میانی جلو. این شارژر با استاندارد Qi سازگار است و امکان شارژ سریع گوشی‌های مدرن را دارد.

• نورپردازی داخلی LED با قابلیت تغییر رنگ و شدت. در کابین نوارهای LED مخفی در داشبورد، درها و کنسول به‌کار رفته که در شب فضایی بسیار دلنشین ایجاد می‌کند. رنگ نورپردازی قابل تنظیم است تا هر سرنشین مطابق میل خود فضا را شخصی‌سازی کند.

• نورپردازی جلوپنجره که به هنگام نزدیک شدن راننده به خودرو یا روشن کردن خودرو، لوگوی مزدا و نوار اطراف جلوپنجره را نورانی می‌کند. این ویژگی جلوه‌ای آینده‌نگر به EZ-60 می‌دهد.

• ثبت خودکار وقایع رانندگی یا Dashcam داخلی که احتمالا دوربینی در پشت آینه دارد و تصاویر رانندگی را ضبط می‌کند. این ویژگی برای بررسی وقایع تصادف یا خاطره‌نگاری سفر کاربردی است.

همان‌طور که فهرست بالا نشان می‌دهد، مزدا EZ-60 از نظر امکانات ایمنی و رفاهی چیزی کم نگذاشته و در حد یک خودروی پرچمدار ظاهر شده است. بسیاری از این آپشن‌ها حتی در رقبای هم‌رده یافت نمی‌شوند یا به صورت سفارشی با هزینه اضافه عرضه می‌گردند. ترکیب این تجهیزات پیشرفته با طراحی مدرن، مزدا EZ-60 را به خودرویی متمایز در کلاس خود بدل کرده است.

تجربه رانندگی

مزدا همواره به لذت رانندگی و دینامیک برتر شهرت داشته است. هرچند EZ-60 یک محصول توسعه‌یافته بر پایه پلتفرم چینی است، اما انتظار می‌رود مهندسان مزدا در بخش تنظیمات رانندگی (تیونینگ شاسی، فرمان و پدال) روحیه مزدا را حفظ کرده باشند. پیشرانه الکتریکی خودرو با ۲۵۸ اسب‌بخار نیرو، شتاب‌گیری پرشتابی را فراهم می‌کند. طبق بررسی‌های انجام‌شده روی مدل مشابه چینی (دیپال S07)، شتاب ۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۷٫۹ ثانیه اندازه‌گیری شده است که برای خودرویی با وزن بالای ۲ تُن کاملاً قابل قبول و حتی فراتر از انتظار است. به لطف گشتاور آنی موتور برقی، واکنش به فشردن پدال گاز فوری بوده و خودرو در کسری از ثانیه به جلو می‌جهد. این خصوصیت در سبقت‌گیری‌های بزرگراهی و ادغام در ترافیک جاده‌ای بسیار سودمند است. همچنین تست‌کنندگان اشاره کرده‌اند که با انتخاب مد اسپرت، حساسیت پدال گاز بسیار بیشتر می‌شود و چالاکی خودرو افزایش می‌یابد، در حالی‌که در حالت‌های اکو و نرمال، برنامه مدیریت انرژی اولویت را به بهره‌وری و نرمی داده و شتاب‌گیری‌ها را ملایم‌تر می‌کند.

پایداری و فرمان‌پذیری: مزدا EZ-60 با داشتن سیستم دیفرانسیل عقب و تقسیم وزن نزدیک به ۵۰-۵۰، ذاتاً تعادل خوبی در مانورها دارد. حس فرمان به لطف وجود موتور برقی روی چرخ‌های عقب، طبیعی‌تر از خودروهای جلو-سنگین دیفرانسیل جلو است. در پیچ‌های تند، با وجود ارتفاع نسبتاً زیاد بدنه (۱٫۶۲ متر)، خودرو چسبندگی مناسبی نشان می‌دهد. البته نباید فراموش کرد که ماهیت کراس‌اور خانوادگی آن، با **چندانی برای رانندگی تهاجمی ساخته نشده است. طبق بررسی کارشناسان خارجی روی نمونه چینی، در پیچ‌های شدید کمی موج‌دار شدن بدنه (Body Roll) مشاهده شده و فرمان نیز بازخورد زیادی از سطح جاده ارائه نمی‌دهد. این امر تا حدی طبیعی است، چرا که خودرویی در این کلاس و وزن نمی‌تواند همانند یک سدان اسپرت چابک باشد. با این وجود، سیستم‌های کمکی پایداری (ESP/DSC) به خوبی جلوی انحرافات ناگهانی را می‌گیرند و اعتماد به نفس راننده را حفظ می‌کنند. نکته دیگر اینکه مزدا EZ-60 فقط محرک عقب است و نسخه چهار چرخ محرک ندارد. هرچند این موضوع برای اکثر استفاده‌های معمولی (شهری و جاده‌ای) مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما در شرایط خاص لغزندگی یا آفرود سبک، نبودن AWD ممکن است مزیتی برای برخی رقبا محسوب شود. با این حال، کنترل کشش پیشرفته خودرو در ترکیب با وزن روی محور عقب باعث شده چرخ‌های محرک به ندرت دچار هرزگردی شوند و حتی در زمین خیس نیز خودرو با اطمینان خاطر حرکت کند.

کیفیت سواری: یکی از دغدغه‌های خریداران در ایران، کیفیت جذب ضربات و نرمی سواری روی جاده‌های بعضاً پر دست‌انداز است. مزدا EZ-60 با داشتن سیستم تعلیق تطبیقی (در تیپ فول) این امید را می‌دهد که سواری راحتی ارائه کند. در سرعت‌های پایین، کمک‌فنرهای نرم می‌توانند ناهمواری‌های سطح مسیر را جذب کرده و کابین آرامی فراهم کنند. با افزایش سرعت، سیستم تعلیق سفت‌تر می‌شود تا پایداری را افزایش دهد. البته بررسی منتشر شده از نسخه اروپایی دیپال S07 نشان می‌دهد که تنظیم سفت تعلیق (در غیاب کمک‌فنر تطبیقی) کمی به خشکی سواری منجر شده بود و خودرو روی دست‌اندازها دچار کوبش و تکان‌های عمودی می‌شد. خوشبختانه در مدل مورد نظر ما احتمالاً کمک‌فنرهای فعال وجود دارند و تنظیمات می‌تواند متعادل‌تر باشد. با رینگ‌های بزرگ ۲۱ اینچی در تیپ فول، منطقی است که سواری اندکی خشک‌تر از حالت معمول باشد، اما خریداران می‌توانند با انتخاب رینگ ۱۹ اینچی (اگر قابل سفارش باشد) آسایش سواری را بهبود دهند. به طور کلی، انتظار می‌رود EZ-60 ترکیبی از سواری نسبتاً راحت در شهر و پایداری خوب در بزرگراه را ارائه کند. صدای کابین در حالت تمام برقی تقریباً صفر است و آرامش کاملی حاکم خواهد بود. با روشن شدن موتور بنزینی، مقداری صدای پیشرانه به گوش می‌رسد اما چون این موتور کوچک و کم‌قدرت است و معمولاً با دور ثابت کار می‌کند، صدای آن آزاردهنده نخواهد بود (مشابه تکنولوژی e-Power نیسان). عایق‌بندی صوتی مزدا نیز معمولاً عالیست، بنابراین حتی در حالت هیبریدی نیز کابین آرام و بی‌صدا باقی می‌ماند. در سرعت‌های بالا صدای باد به لطف طراحی بهینه بدنه و آیرودینامیک خوب (ضریب درگ احتمالاً حوالی ۰.۲۸) چندان وارد کابین نمی‌شود.

ترمز و کنترل: پدال ترمز در بیشتر مواقع حس طبیعی دارد، اما همان‌طور که اشاره شد در سرعت‌های پایین به دلیل بازیابی انرژی الکتریکی، ممکن است کمی حس مصنوعی ایجاد کند. با این حال، عملکرد ترمز‌ها کاملاً مطمئن و متناسب با وزن خودروست. از نظر مانورپذیری در شهر، EZ-60 شعاع گردش متوسطی دارد (احتمالاً حدود ۵٫۷ متر)، بنابراین در کوچه‌های تنگ به چالاکی یک هاچ‌بک نخواهد بود. پارک کردن خودرو البته به لطف دوربین ۳۶۰ درجه و سنسورهای متعدد بسیار آسان شده است. دید راننده به اطراف به دلیل ستون‌های نسبتاً ضخیم شاید کمی محدود باشد، اما دوربین‌ها و سنسورها این نقص را جبران می‌کنند.

در مجموع، تجربه رانندگی با مزدا EZ-60 را می‌توان در یک جمله “آرام، روان ولی توانمند” خلاصه کرد. شما در اکثر مواقع با یک خودروی برقی ساکت و نرم رانندگی می‌کنید، اما هر زمان که نیاز به قدرت باشد، پیشرانه الکتریکی با گشتاور بالای خود شما را ناامید نخواهد کرد. تکنولوژی‌های کمکی فراوان هم سفر را لذت‌بخش و ایمن می‌کنند. هرچند لذت ناب رانندگی مزداهای اسپرت (مثل MX-5) در DNA این خودرو کمرنگ‌تر است، اما در عوض راحتی و سهولت استفاده روزمره آن بسیار بیشتر است. کارشناسان خارجی فضای داخلی لوکس و امکانات فراوان آن را ستوده‌اند و حتی آن را فراتر از تسلا مدل Y دانسته‌اند، اما در عین حال از سواری نسبتاً خشک آن گلایه کرده‌اند. بنابراین باید دید نسخه مخصوص بازار ایران با تنظیمات مزدا، چگونه ظاهر خواهد شد و آیا می‌تواند رضایت هر دو طیف رانندگان آرام و علاقمندان به رانندگی را توأمان جلب کند یا خیر.

رقبا

مزدا EZ-60 EREV در بازار ایران در دسته کراس‌اورهای نیمه‌لوکس هیبریدی/برقی با قیمت حدود ۴ تا ۵ میلیارد تومان طبقه‌بندی می‌شود. در این بازه قیمتی، چندین رقیب بالقوه حضور دارند که هر کدام نقاط قوت و ضعفی در قیاس با این مزدا دارند. در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• تویوتا کرولا کراس هیبرید: یکی از مطرح‌ترین کراس‌اورهای هیبریدی وارداتی اخیر، تویوتا کرولا کراس است که توسط چند شرکت از جمله «توسعه ارتباطات هما» به ایران وارد شده. این خودرو با پیشرانه ۱٫۸ لیتری هیبرید (مجموع قدرت ۱۳۸ اسب‌بخار) و مصرف سوخت بسیار کم (~۴.۵ لیتر) شناخته می‌شود. کرولا کراس از نظر ابعاد یک کلاس کوچکتر از مزدا EZ-60 است (طول حدود ۴۴۶۰mm در برابر ۴۸۵۰mm مزدا). مزیت بزرگ آن برند تویوتا و شهرت عالی در کیفیت و دوام است. همچنین خدمات پس از فروش و فراوانی قطعات آن به دلیل واردات گسترده، اطمینان‌بخش است. اما در مقابل، کرولا کراس خودرویی اقتصادی‌تر است و چه از نظر قدرت پیشرانه، چه امکانات رفاهی و تکنولوژی به پای مزدا EZ-60 نمی‌رسد. قیمت آن نیز در بازار آزاد اندکی پایین‌تر از مزدا (حدود ۴ میلیارد تومان) برآورد می‌شود. بنابراین کرولا کراس بیشتر مناسب خریدارانی است که اولویت را به سادگی، دوام و مصرف سوخت کم می‌دهند؛ در حالی که مزدا مشتریان تکنولوژی‌دوست و خواهان امکانات پیشرفته را هدف گرفته است.

• نیسان Sylphy e-Power: هرچند یک سدان است، اما به لحاظ فنی ساختاری شبیه به مزدا EZ-60 دارد. نیسان Sylphy که توسط پارس‌خودرو با نام احتمالی «انووی» مونتاژ خواهد شد، از فناوری e-Power نیسان بهره می‌برد که یک خودروی هیبرید سری (مشابه EREV) است. موتور بنزینی ۱٫۲ لیتری در این خودرو صرفاً ژنراتور است و موتور برقی ۱۳۶ اسبی چرخ‌های جلو را می‌راند. مزیت نیسان، تکنولوژی آزمون‌پس‌داده e-Power و نشان قابل اعتماد ژاپنی آن است. البته Sylphy یک کلاس پایین‌تر و ارزان‌تر بوده و امکانات کمتری نسبت به مزدا دارد. رقیب مستقیم مزدا در سبد نیسان می‌تواند کراس‌اور نیسان ایکس‌تریل e-Power باشد که نسل جدید آن به پیشرانه سری-هیبرید مجهز شده است؛ اما فعلاً خبر موثقی از ورود ایکس‌تریل e-Power به ایران نیست. در مجموع، حضور فناوری e-Power نیسان در بازار (ولو در قالب یک سدان) می‌تواند نگاه‌ها را به مزایای خودروهای بردافزا آشنا کند و مزدا EZ-60 نیز از این نظر مورد مقایسه قرار خواهد گرفت.

• بی‌وای‌دی سانگ پلاس DM-i: شرکت‌های خودروساز چینی نظیر BYD نیز چندی است به بازار ایران راه یافته‌اند. مدل سانگ پلاس DM-i یک کراس‌اور پلاگین‌هیبریدی سایز متوسط از BYD است که توسط کارمانیا (کرمان‌موتور) برای ورود به ایران در نظر گرفته شده است. این خودرو ترکیبی از موتور ۱٫۵ لیتری بنزینی و موتور برقی با مجموع قدرت حدود ۳۰۰ اسب‌بخار دارد و برد تمام برقی آن نزدیک ۱۰۰ کیلومتر است. مزیت BYD قیمت رقابتی و امکانات مناسب آن است. هرچند برند BYD در ایران تازه‌کار محسوب می‌شود، اما در بازار جهانی اعتبار خوبی کسب کرده است. در مقایسه با مزدا EZ-60، خودروی BYD احتمالاً از لحاظ کیفیت ساخت و هندلینگ در سطح پایین‌تری باشد، اما از حیث شبکه خدمات (با پشتوانه کرمان‌موتور) می‌تواند گسترده‌تر عمل کند. قیمت احتمالی آن نیز کمی کمتر از مزدا خواهد بود (شاید حدود ۳٫۵ تا ۴ میلیارد تومان). بنابراین BYD سانگ پلاس را می‌توان رقیب چینی مستقیم مزدا EZ-60 دانست که رقابت تکنولوژیک جالبی میان آن‌ها شکل خواهد گرفت.

• ماموت ERES M5 (سِرس-هواوی): یکی از رقبا‌ی سرسخت مزدا EZ-60، خودروی ERES M5 است که توسط ماموت خودرو به تازگی معرفی شده و فروش آن آغاز گردیده است. ارس M5 (که در واقع همان Seres AITO M5 حاصل همکاری شرکت چینی Seres و هواوی است) یک شاسی‌بلند هیبرید بردافزا با ویژگی‌های کاملاً پریمیوم می‌باشد. پیشرانه آن از یک موتور ۱٫۵ لیتری بنزینی (ژنراتور) و دو موتور برقی (یکی جلو و یکی عقب) تشکیل شده و مجموع قدرت خیره‌کننده ۴۸۹ اسب‌بخار را تولید می‌کند. شتاب ۰ تا ۱۰۰ آن کمتر از ۴٫۵ ثانیه اعلام شده که در حد خودروهای اسپرت است! ارس M5 از لحاظ ابعاد کمی بزرگ‌تر از مزدا EZ-60 است و طراحی لوکس‌تری دارد. کابین آن نیز مملو از فناوری‌های هواوی (نظیر سیستم عامل HarmonyOS خودرو) است. از نقاط قوت دیگر آن سیستم چهار چرخ محرک و حالت‌های رانندگی آفرود می‌باشد که مزدا فاقد آن‌هاست. با این حال، قیمت ارس M5 نیز بالاتر است (حدود ۵ میلیارد تومان) و برند Seres/Huawei برای مشتری ایرانی هنوز جدید است. همچنین خدمات پس از فروش آن در ابتدای راه قرار دارد. به طور خلاصه، ارس M5 گزینه‌ای است برای کسانی که حداکثر عملکرد و تکنولوژی را می‌خواهند و به تازه‌وارد بودن برند اهمیت نمی‌دهند؛ در حالی که مزدا با برند جاافتاده‌تر و قیمت کمی پایین‌تر، رویکرد متعادل‌تری دارد.

• وویّا FREE: خودروی Voyah Free از برند لوکس گروه دانگ‌فنگ چین، دیگر گزینه قابل ذکر است که توسط شرکت‌های واردکننده خصوصی به کشور معرفی شده است. Voyah Free یک کراس‌اور سایز بزرگ برقی/هیبریدی لوکس با طراحی مدرن است که در نسخه EREV خود از ترکیب موتور ۱٫۵ لیتری توربو به عنوان بردافزا و دو موتور برقی (جلو و عقب) بهره می‌برد. مجموع قدرت این خودرو بیش از ۶۰۰ اسب‌بخار بوده و شتابی نزدیک به ۴ ثانیه دارد. کابین بسیار مجلل با سه صفحه‌نمایش عریض روی داشبورد، صندلی‌های ماساژور و متریال عالی، از ویژگی‌های شاخص آن است. قیمت وویّا فری در بازار ایران حدود ۵ تا ۵٫۵ میلیارد تومان برآورد می‌شود، یعنی گران‌تر از مزدا EZ-60. این خودرو به نوعی رقیب چینی خودروهای آلمانی لوکس (مانند بی‌ام‌و iX) محسوب می‌شود و از نظر کلاس ممکن است یک سر و گردن بالاتر از مزدا قرار گیرد. اما از جنبه فناوری بردافزا، هر دو خودرو مشابه‌اند. اگر کسی بودجه کافی داشته باشد و یک کراس‌اور برقی کاملاً لوکس بخواهد، احتمالاً بین Voyah Free و حتی خودروهای تمام برقی وارداتی (مثل آئودی Q4 e-tron یا بی‌ام‌و iX3 در صورت ورود) مردد خواهد شد. مزیت مزدا در این میان قیمت پایین‌تر و پشتوانه برند ژاپنی است که شاید اعتمادپذیرتر باشد.

علاوه بر موارد بالا، می‌توان به کراس‌اورهای هیبریدی دیگری نیز اشاره کرد. برای مثال میتسوبیشی اوتلندر PHEV (در صورت آزادسازی واردات مدل‌های جدید)، ولوو XC60 Recharge (اگرچه قیمت بسیار بالاتری دارد)، یا حتی لکسوس NX300h کارکرده در بازه ۲۰۱۷-۲۰۱۸ که با بودجه حدود ۴ تا ۵ میلیارد قابل تهیه است. هر کدام از این‌ها نقاط قوتی مانند برند لوکس و کیفیت عالی دارند اما ممکن است از نظر تکنولوژی عقب‌تر باشند یا به دلیل کارکرده بودن، دغدغه گارانتی داشته باشند. در هر صورت، مزدا EZ-60 خود را در بازاری رقابتی خواهد یافت که در آن چینی‌های تازه‌نفس و ژاپنی‌های نام‌آشنا برای جذب مشتریان نیمه‌لوکس‌سوار رقابت می‌کنند. انتخاب نهایی مشتری بین این گزینه‌ها بستگی به اولویت‌ها دارد: تکنولوژی روز و عملکرد برتر (مزدا، ارس M5، Voyah) در برابر برند آزموده‌شده و اطمینان خاطر سنتی (تویوتا، نیسان، لکسوس).

ارزش خرید

اکنون پرسش کلیدی این است که مزدا EZ-60 EREV با توجه به تمامی ویژگی‌ها و قیمتی که دارد، آیا گزینه‌ای منطقی برای خریداران ایرانی به شمار می‌رود یا خیر؟ برای پاسخ، باید جوانب مختلف را سنجید:

از منظر امکانات و تکنولوژی، قطعاً EZ-60 یک سر و گردن از رقبای هم‌قیمت خود بالاتر است. فهرست بلندآپشن آن ( از ۹ ایربگ گرفته تا صفحه ۲۶ اینچی و سامانه نیمه‌خودران ) در کمتر خودرویی در این رده دیده می‌شود. بنابراین برای مشتریانی که به روز بودن خودرو و داشتن جدیدترین فناوری‌ها برایشان اهمیت دارد، مزدا EZ-60 یک انتخاب ایدئال خواهد بود. مخصوصاً جوان‌ترها و علاقمندان به فناوری احتمالاً جذب طراحی مدرن و کابین دیجیتال این خودرو می‌شوند. همچنین ترکیب پیشرانه برقی و بنزینی بردافزا یک مزیت مهم در ایران محسوب می‌شود. زیرا زیرساخت شارژ خودروی برقی در کشور هنوز محدود است و داشتن یک خودروی برقی که بتواند خودش برق مورد نیازش را تأمین کند (توسط موتور بنزینی) نگرانی از بابت نبود ایستگاه شارژ را برطرف می‌کند. به بیان ساده، مزدا EZ-60 تجربه رانندگی برقی بدون دردسر برد را ارائه می‌دهد که مزیتی منحصربه‌فرد در شرایط کنونی است.

از نظر کیفیت ساخت و برند نیز مزدا نامی قابل اعتماد و شناخته‌شده برای ایرانیان است. محصولات مزدا (مانند مزدا ۳) سابقه درخشانی در کشور از حیث دوام و کیفیت داشته‌اند و این ذهنیت مثبت می‌تواند خریداران را به سمت EZ-60 متمایل کند. هرچند باید در نظر داشت که بخش اعظمی از مهندسی این خودرو توسط شریک چینی انجام شده و روی پلتفرم چینی شکل گرفته است، اما مزدا بر روند توسعه نظارت داشته و استانداردهای خود را اعمال کرده است. در نتیجه می‌توان انتظار داشت کیفیت مونتاژ و دوام قطعات در سطح خوبی باشد. با این حال، چون این مدل کاملاً جدید است و سابقه طولانی جهانی ندارد، کمی ریسک ناشناختگی در مورد طول عمر باتری‌ها، عملکرد موتور ژنراتور در درازمدت و ارزش فروش مجدد آن وجود دارد. کسانی که ریسک‌گریزتر هستند شاید ترجیح دهند مدتی صبر کنند تا بازخوردهای کاربران اولیه مشخص شود.

یکی از نکات منفی در بحث ارزش خرید، قیمت بالای خودرو در بازار ایران است. هرچند ۴٫۵ میلیارد تومان در مقایسه با خودروهای وارداتی لوکس رقم عجیبی نیست، اما نباید فراموش کرد که مزدا EZ-60 در بازار چین قیمتی در حدود ۲۲ هزار دلار دارد که با نرخ روز ارز (دلار آزاد) خیلی کمتر از رقم ریالی اعلامی است. این اختلاف عمدتاً ناشی از تعرفه‌ها و هزینه‌های واردات است. به عبارت دیگر، خریدار ایرانی مجبور است چند برابر ارزش دلاری خودرو را بپردازد که این موضوع ارزش اقتصادی خرید را پایین می‌آورد. با همین مبلغ، همان‌طور که اشاره شد می‌توان خودروهای کارکرده لوکس اروپایی یا ژاپنی خرید که کلاس برند بالاتری دارند (هرچند تکنولوژی قدیمی‌تری ارائه می‌دهند).

موضوع دیگر خدمات پس از فروش و تأمین قطعات است. آفتاب خودرو به‌عنوان نماینده مزدا در ایران تازه‌کار است و گستردگی شبکه خدمات آن هنوز به پای نمایندگی‌های قدیمی‌تر (مثلاً ایرتویا برای تویوتا) نمی‌رسد. البته آفتاب خودرو اعلام کرده در شهرهای بزرگ نمایندگی و تعمیرگاه مجاز راه‌اندازی خواهد کرد. اما به هر حال، تأمین قطعات یدکی تخصصی (مانند باتری ۳۱ کیلوواتی یا موتور برقی) چالشی است که باید دید چگونه برطرف می‌شود. اگر خریدار در شهری غیر از تهران باشد، باید اطمینان یابد در نزدیکی محل سکونتش دسترسی به سرویس دوره‌ای و قطعات خواهد داشت. در غیر این صورت، داشتن خودرویی پیشرفته بدون پشتوانه خدمات می‌تواند دردسرساز شود.

در زمینه مصرف سوخت و هزینه‌های نگهداری، مزدا EZ-60 عملکرد خوبی خواهد داشت. مصرف بنزین آن بسیار کمتر از کراس‌اورهای بنزینی هم‌سایز است و در مسافت‌های کوتاه حتی می‌توان عمدتاً از شارژ برق استفاده کرد و بنزین مصرف نکرد. بنابراین هزینه سوخت آن ناچیز خواهد بود. از سوی دیگر، چون موتور بنزینی چندان تحت فشار زیاد قرار نمی‌گیرد (فقط ژنراتور است)، استهلاک آن پایین‌تر خواهد بود و سرویس‌های دوره‌ای سبکتری نیاز دارد (مثلاً احتمالا تعویض روغن در فواصل طولانی‌تر). سیستم ترمز به دلیل وجود ترمز احیاکننده دیرتر داغ می‌کند و لنت‌ها عمر بیشتری خواهند داشت. مجموع این عوامل یعنی هزینه نگهداری جاری EZ-60 می‌تواند کمتر از خودروهای بنزینی معمول باشد.

یکی دیگر از جنبه‌های ارزش، تجربه مالکیت و افت قیمت است. مزدا برند محبوبی است و معمولاً افت قیمت معقولی در بازار دست‌دوم دارد. پیش‌بینی دقیق در مورد EZ-60 سخت است چون نخستین تجربه مزدا در سگمنت EV/EREV است، اما اگر خودرو خودش را در چند ماه نخست خوب نشان دهد و مشکلی نداشته باشد، احتمالاً بازار دست‌دوم مناسبی خواهد داشت. از طرفی، تیراژ واردات این خودرو احتمالاً محدود خواهد بود (شاید چند صد دستگاه در سال اول)، بنابراین خاص بودن آن می‌تواند به کمیاب شدن در بازار و حفظ قیمت کمک کند. اما روی دیگر سکه این است که کمیاب بودن می‌تواند خریدار دست‌دوم را نگران تأمین قطعه کند و او را مردد سازد. در مجموع، به نظر می‌رسد ریسک افت قیمت متوسط باشد و نه خیلی زیاد (مثل برخی چینی‌های گمنام) و نه به کم‌ریسکی محصولات تویوتا.

با جمع‌بندی مطالب بالا، می‌توان گفت مزدا EZ-60 EREV یک انتخاب جذاب اما خاص‌پسند در بازار ایران است. این خودرو برای کسانی مناسب است که می‌خواهند ترکیب تکنولوژی آینده‌نگر، طراحی مدرن و برند اصیل ژاپنی را یکجا داشته باشند. اگر اولویت شما داشتن خودرویی مملو از آپشن و متفاوت از جریان اصلی بازار است، قطعاً از خرید EZ-60 راضی خواهید بود. مخصوصاً که مزدا با این محصول نشان داده نگاه به آینده دارد و جسارت ورود به عرصه خودروهای برقی را پیدا کرده است. اما اگر در تصمیم‌گیری محافظه‌کار هستید و سابقه و شبکه خدمات برایتان مهم‌تر از امکانات فوق‌مدرن است، شاید بد نباشد نگاهی هم به گزینه‌های رقیب بیندازید و مزایا و معایبشان را سبک‌سنگین کنید. در هر صورت، ورود مزدا EZ-60 به ایران را باید به فال نیک گرفت؛ چرا که حضور چنین خودروی پیشرفته‌ای می‌تواند استانداردهای بازار خودروی کشور را بالا ببرد و سایر خودروسازان و واردکنندگان را به ارائه محصولات به‌روزتر ترغیب کند. مزدا EZ-60 نشان داد که دوران خودروهای برقی و بردافزا دیگر یک رؤیا نیست و به تدریج در حال تبدیل شدن به بخشی از واقعیت بازار خودروی ایران است.

جدول مزایا و معایب مزدا EZ-60

جدول مشخصات فنی اصلی مزدا EZ-60 EREV

نویسنده: محمدجواد شبیری