بررسی اتوبوس دیزلی زامیاد اروند: بازگشت به خط تولید پس از ۱۲ سال وقفه

به گزارش مجله ماشین، با آغاز دوباره تولید اتوبوس‌های دیزلی در شرکت زامیاد، بازار ناوگان شهری کشور پس از چند سال وقفه، شاهد بازگشت یکی از نام‌های قدیمی و شناخته‌شده صنعت خودروسازی ایران است. محصول جدید زامیاد که با نام اتوبوس شهری دیزلی اروند شناخته می‌شود، حاصل ترکیب فناوری‌های مدرن با توان داخلی است و قرار است پاسخ‌گوی نیاز شهرها به وسایل نقلیه‌ی بزرگ، ایمن و مقرون‌به‌صرفه باشد.

طراحی ظاهری ساده

طراحی بدنه اتوبوس اروند بر پایه‌ی اصول عملکردی انجام شده است. ظاهر خودرو با خطوط صاف و حجم‌های ساده، بیشتر بر کارایی و سهولت نگهداری تمرکز دارد تا زیبایی بصری. جلوپنجره بزرگ و چراغ‌های اصلی که برای دسترسی آسان‌تر در زمان تعمیر یا تعویض طراحی شده‌اند، نشان از نگاه صنعتی و کاربردی مهندسان زامیاد دارد.

ارتفاع کلی بدنه و موقعیت پنجره‌ها به‌گونه‌ای انتخاب شده تا میدان دید راننده و نورگیری داخل کابین بهینه شود. هرچند طراحی خارجی چندان مدرن یا خیره‌کننده نیست، اما با توجه به کاربری شهری و محدودیت‌های هزینه‌ای، می‌توان آن را قابل قبول و منطقی ارزیابی کرد.

طراحی داخلی

در فضای داخلی، مهندسان زامیاد تلاش کرده‌اند کارایی و ایمنی مسافران را در اولویت قرار دهند. کابین از نوع کف‌کوتاه (Low Floor) است تا ورود و خروج مسافران به‌ویژه سالمندان و افراد دارای معلولیت آسان‌تر انجام شود.

سیستم زانوزدن (Kneeling System) هنگام توقف در ایستگاه‌ها ارتفاع خودرو را کاهش می‌دهد و علاوه بر افزایش ایمنی، موجب تسهیل دسترسی برای همه گروه‌های سنی می‌شود. وجود فضای اختصاصی برای ویلچر نیز گامی مثبت در جهت تطبیق با استانداردهای جهانی حمل‌ونقل همگانی است.

در داخل کابین دو نمایشگر بزرگ برای اطلاع‌رسانی، نمایش مسیرها و پخش پیام‌های آموزشی تعبیه شده است. طراحی داخلی با هدف کاهش ازدحام و بهبود حرکت مسافران انجام شده و کف ضدلغزش و دستگیره‌های متعدد، ایمنی را در هنگام ترمزگیری یا شتاب‌گیری افزایش می‌دهند.

مشخصات فنی

قلب تپنده‌ی اتوبوس زامیاد اروند، موتور کامینز (Cummins) با قدرت ۳۴۰ اسب بخار است که توان مناسبی برای تردد در مسیرهای شهری پرترافیک محسوب می‌شود. این موتور در کنار گیربکس اتوماتیک Voith Diwa شش‌سرعته، راندمان بالایی در انتقال قدرت و مصرف سوخت بهینه ارائه می‌دهد.

سیستم انتقال قدرت اتوماتیک، علاوه بر کاهش خستگی راننده در ترافیک‌های سنگین، باعث حرکت نرم‌تر و کم‌صدا‌تر خودرو نیز می‌شود. وزن پایین‌تر این گیربکس نسبت به نمونه‌های قدیمی، مزیت دیگری است که در مصرف سوخت و دوام فنی مؤثر خواهد بود.

از دیگر ویژگی‌های فنی مهم می‌توان به سیستم تعلیق مدرن اشاره کرد که با به‌کارگیری فنرهای بادی و کمک‌فنرهای تقویت‌شده، ارتعاشات جاده را به‌خوبی جذب می‌کند. همچنین هر چهار چرخ به ترمزهای دیسکی مجهز هستند که نسبت به سیستم‌های کاسه‌ای قدیمی، ایمنی و پایداری به‌مراتب بالاتری دارند.

امکانات

اتوبوس اروند در بخش ایمنی از ترمزهای دیسکی جلو و عقب، سیستم ترمز ضدقفل (ABS) و سیستم EVL بهره می‌برد. سامانه‌ی EVL امکان ارتباط مستقیم و کنترل مرکزی با راننده را فراهم می‌کند تا در شرایط اضطراری یا برنامه‌ریزی ناوگان، اطلاعات به‌صورت لحظه‌ای تبادل شود.

از نظر رفاهی، هرچند این خودرو در دسته‌ی وسایل نقلیه عمومی قرار دارد و سطح تجملات در آن محدود است، اما طراحی تهویه مطبوع مناسب، صندلی‌های ضدسایش و نورپردازی کافی در کابین، شرایطی قابل قبول و کاربرپسند را فراهم کرده است.

تجربه رانندگی

یکی از نقاط قوت اصلی اروند، نرمی و روانی حرکت آن در مسیرهای شهری است. گیربکس اتوماتیک Voith و تعلیق بادی باعث شده‌اند شتاب‌گیری، توقف و تغییر مسیر به‌صورت نرم و بدون ضربه انجام شود. این ویژگی نه‌تنها برای راننده، بلکه برای مسافران نیز تفاوت محسوسی نسبت به اتوبوس‌های قدیمی‌تر ایجاد می‌کند.

با وجود این، هنوز صدای موتور دیزلی در کابین به‌طور کامل حذف نشده است و در دورهای بالا کمی آزاردهنده به نظر می‌رسد؛ موضوعی که در نسل‌های آینده با بهبود عایق‌کاری می‌تواند رفع شود.

رقبا و جایگاه در بازار

در بازار داخلی، اروند با محصولاتی چون اتوبوس شهری ایران‌خودرو دیزل، شهاب‌خودرو و مارال رقابت می‌کند. هرچند از نظر طراحی یا سطح تجهیزات رفاهی ممکن است از برخی رقبای وارداتی عقب‌تر باشد، اما قیمت تمام‌شده‌ی پایین‌تر، هزینه نگهداری کمتر و پشتیبانی خدمات پس از فروش زامیاد، برگ برنده‌ی اصلی آن در بازار است.

با این حال، در مقایسه با اتوبوس‌های برقی نوظهور، اروند به‌دلیل آلایندگی دیزلی و وابستگی به سوخت فسیلی، در آینده‌ی بلندمدت باید جای خود را به نسخه‌های هیبریدی یا تمام‌برقی بدهد.

ارزش خرید و جمع‌بندی نهایی

اتوبوس دیزلی زامیاد اروند، هرچند در ظاهر یک محصول اقتصادی و ساده است، اما از نظر کیفیت ساخت، ایمنی و دوام فنی گامی روبه‌جلو برای صنعت خودروسازی تجاری کشور محسوب می‌شود.

با قیمت رقابتی، مصرف سوخت مناسب، و در دسترس بودن قطعات یدکی، این خودرو گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه برای شهرداری‌ها و شرکت‌های حمل‌ونقل شهری به شمار می‌آید. در مقابل، صدای موتور، طراحی قدیمی بدنه و میزان پایین داخلی‌سازی (حدود ۱۴/۵ درصد) از نقاط ضعف آن هستند.

در مجموع، زامیاد با عرضه‌ی اروند نشان داد که هنوز می‌تواند در بازار اتوبوس‌های شهری حرفی برای گفتن داشته باشد؛ البته به شرط آن‌که مسیر به‌روزرسانی فناوری و توسعه مدل‌های پاک‌تر را جدی‌تر دنبال کند.