ناایمنی خودروها و فرسودگی ناوگان، زنگ خطر جدی
به گزارش مجله ماشین، بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تمرکز صنعت خودروی کشور بر افزایش تیراژ بدون ارتقای متناسب کیفیت و ایمنی، در کنار تردد گسترده خودروهای فرسوده، به افزایش نگرانکننده تلفات جادهای و خسارات اقتصادی منجر شده است. این وضعیت نشان میدهد مشکل ایمنی جادهها صرفاً با افزایش تولید خودرو حل نمیشود.
طبق آمارها، شمار جانباختگان حوادث رانندگی در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۹ هزار و ۵۰۰ نفر رسیده که نسبت به سال ۱۳۹۵ ۲۲ درصد رشد داشته است. شاخص تلفات رانندگی در ایران ۲۱ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت است؛ در حالیکه این عدد در کشورهای پیشرفته معمولاً کمتر از ۱۰ نفر و میانگین جهانی ۱۶.۷ نفر برآورد میشود.
ابعاد بحران به تلفات انسانی محدود نیست. خسارت اقتصادی تصادفات جادهای سالانه حدود ۲۰ میلیارد دلار (معادل ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان) تخمین زده میشود؛ رقمی نزدیک به یکپنجم بودجه عمومی کشور. بخش بزرگی از این خسارت به شدت تصادفات، کیفیت پایین ایمنی خودروها و فرسودگی ناوگان بازمیگردد.
برآوردها نشان میدهد حدود نیمی از ناوگان فعال کشور (نزدیک به ۲۲ میلیون خودرو) فرسوده است. با وجود اقداماتی در حوزه اسقاط، حجم آنها با ابعاد واقعی مسئله فاصله دارد. به گفته وزارت صنعت، معدن و تجارت، آمار اسقاط امسال در برابر گستردگی ناوگان فرسوده همچنان ناکافی است.
تجربه کشورهای موفق نشان میدهد کاهش پایدار تصادفات نیازمند برنامههای ملی چندساله، راهبری متمرکز و تأمین بودجه پایدار است. پیشنهادهای کلیدی شامل تشکیل شورای عالی هماهنگی ایمنی حملونقل با اختیارات فرابخشی، اجرای برنامه عملیاتی ارتقای ایمنی راهها و ناوگان، و هدفگذاری کاهش حداقل ۱۰ درصدی سالانه تلفات است.
جمعبندی: بدون ارتقای کیفیت خودرو، نوسازی جدی ناوگان فرسوده و اصلاح ساختار راهبری ایمنی، تصادفات جادهای همچنان یکی از پرهزینهترین چالشهای اقتصادی و اجتماعی کشور باقی خواهد ماند.
