چرا قیمت تایر در بازار ۷۰ درصد بیشتر از کارخانه است؟

به گزارش مجله ماشین، اختلاف فاحش میان قیمت مصوب تایر در کارخانه و نرخ آن در بازار آزاد، به یکی از چالش‌های اصلی مالکان خودرو تبدیل شده است. در حالی که قیمت‌گذاری دستوری تایرها، این کالا را در دسته اقلام دولتی قرار داده، نوسانات بازار نشان‌دهنده شکافی ۳۰ تا ۷۰ درصدی بین قیمت رسمی و قیمت عرضه در مغازه‌هاست.

مشابه صنعت خودرو، نرخ‌گذاری دولتی تایر باعث شده تا تولیدکنندگان نسبت به حاشیه سود خود معترض باشند. هرچند امکان خرید ۴ حلقه تایر با کد ملی وجود دارد، اما محدودیت سهمیه و فرآیند پیچیده خرید، بخش بزرگی از تقاضا را ناچار به حضور در بازار آزاد می‌کند.

بررسی‌های میدانی از قیمت برخی مدل‌های پرمصرف تولید داخل (برندهای بارز و کویر) نشان می‌دهد که شکاف قیمت‌ها به شدت نگران‌کننده است:

(نکته: قیمت‌ها بسته به میزان موجودی در بازار و نوسانات تقاضا تغییر می‌کنند.)

این اختلاف قیمت تنها یک موضوع اقتصادی نیست؛ بلکه با ایمنی جاده‌ها گره خورده است. بسیاری از رانندگان به دلیل ناتوانی در خرید تایر نو با قیمت‌های نجومی بازار، مجبور به استفاده از لاستیک‌های فرسوده، کم‌عمق یا تاریخ‌گذشته می‌شوند. این موضوع مستقیماً ریسک سوانح رانندگی و خطرات جانی را در جاده‌های کشور افزایش می‌دهد.

با وجود سخت‌گیری‌های توزیع دولتی، هنوز پاسخ شفافی برای نحوه سرریز شدن لاستیک‌های دولتی به بازار آزاد با قیمت‌های گزاف وجود ندارد. اینکه آیا دست واسطه‌ها در میان است یا خلأهای نظارتی باعث بروز این ناهنجاری شده، موضوعی است که نهادهای مسئول باید هرچه سریع‌تر به آن ورود کنند.

در حال حاضر، اصلاح سازوکار توزیع و تعدیل قیمت‌ها برای حذف رانت و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان ضروری به نظر می‌رسد.