مزایا و معایب لاستیکهای ۱۰ لایه و ۱۲ لایه برای وانت و خودروهای باری
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، برای بسیاری از مالکان پیکاپ و خودروهای باری، اصطلاح «۱۰ لایه» و «۱۲ لایه» در واقع به محدوده باربری لاستیک (Load Range) اشاره دارد، نه لزوماً تعداد واقعی لایههای داخلی آن. این مفهوم در گذشته و در دوران ساخت لاستیکهای قدیمیتر، به تعداد واقعی لایههای کتان داخل تایر مربوط میشد؛ هرچه تعداد لایهها بیشتر بود، لاستیک مستحکمتر، بادوامتر و قادر به تحمل وزن بالاتری بود.
اما لاستیکهای امروزی از ترکیب موادی مانند لاستیک طبیعی، لاستیک مصنوعی، فولاد، نایلون، پلیاستر و سایر ترکیبات پیشرفته ساخته میشوند. با رواج ساختار رادیال (Radial Tire Construction)، عدد لایهها دیگر معنای کاملاً تحتاللفظی ندارد؛ زیرا اکنون میتوان با فقط ۲ یا ۳ لایه از مواد پیشرفته، تایری ساخت که از نظر استحکام و دوام همسطح لاستیکهای ۱۰ یا ۱۲ لایه باشد. به همین دلیل، استاندارد Load Range با حروفی مانند E و F مشخص میشود. در این دستهبندی، لاستیک ۱۰ لایه معمولاً در رده E قرار میگیرد و هر تایر حدود ۳,۰۰۰ تا ۳,۵۰۰ پوند را تحمل میکند؛ در حالیکه لاستیک ۱۲ لایه معمولاً رده F دارد و توان تحمل آن به ۴,۰۰۰ پوند یا بیشتر میرسد.
لاستیکهای ۱۰ لایه
بین لاستیکهای ۱۰ لایه و ۱۲ لایه، انتخاب نهایی به نوع استفاده راننده بستگی دارد. برای خودروهایی که روزانه استفاده میشوند، گاهی تریلر سبک تا متوسط یدک میکشند، ابزار یا بار حمل میکنند و فقط بهندرت وارد مسیرهای آفرود میشوند، لاستیکهای ۱۰ لایه معمولاً انتخاب منطقیتری هستند.
این لاستیکها:
- قیمت پایینتری دارند
- سواری نرمتری ارائه میدهند
- برای استفاده چهار فصل مناسباند
- و میتوانند مصرف سوخت بهتری نسبت به نمونههای سختتر داشته باشند
البته در مقابل، ظرفیت باربری آنها کمتر است و بهدلیل ساختار نرمتر، ممکن است مقاومت کمتری در برابر برش و پنچری داشته باشند. لاستیکهای Load Range E یا همان ۱۰ لایه، معمولاً تا ۸۰ PSI فشار کاری دارند. البته باید توجه داشت که این عدد، فشار مجاز حداکثر است، نه فشار پیشنهادی برای باد کردن لاستیک. باد کردن لاستیک تا حداکثر PSI تنها زمانی مجاز است که خودرو دقیقاً با حداکثر بار مجاز حرکت کند. در غیر این صورت، این کار توصیه نمیشود.
لاستیکهای ۱۲ لایه
اگرچه لاستیکهای ۱۰ لایه را میتوان گزینهای متعادل برای بیشتر وانتها دانست، لاستیکهای ۱۲ لایه بیشتر برای یدککشی سنگین، حمل بار زیاد و آفرود سخت طراحی شدهاند تا راحتی روزمره.
ساختار سفتتر این لاستیکها باعث میشود:
- در برابر پنچری مقاومتر باشند
- در برابر سایش شدید دوام بیشتری نشان دهند
- بار بیشتری، در حدود ۴,۰۰۰ پوند یا بیشتر، تحمل کنند
- پایداری بهتری زیر بار سنگین داشته باشند
اما همین سختی بیشتر، یک نقطه ضعف هم دارد: کیفیت سواری پایینتر. دیوارههای جانبی سفت در لاستیکهای ۱۲ لایه کمتر خم میشوند و ضربات ناشی از ناهمواریهای جاده را بیشتر به اتاق منتقل میکنند؛ در نتیجه سواری خشکتر و خشنتری ایجاد میشود.
از طرف دیگر، ساخت این لاستیکها پیچیدهتر و گرانتر است. وزن بیشتر آنها نیز باعث افزایش جرم فنربندینشده (Unsprung Mass) میشود که میتواند تا حدی مصرف سوخت را افزایش دهد. لاستیکهای ۱۲ لایه معمولاً در Load Range F قرار میگیرند و فشار بار مجاز آنها اغلب حدود ۹۵ PSI است.
تفاوت «Load Range» با «Load Index» چیست؟
نکته مهم این است که محدوده باربری (Load Range) با شاخص بار (Load Index) تفاوت دارد.
- Load Range به ساختار استحکام و فشار مجاز لاستیک اشاره میکند.
- Load Index نشان میدهد هر تایر در شرایط استاندارد و با باد مناسب، چه مقدار وزن را میتواند تحمل کند.
برای مثال، اگر روی دیواره لاستیک عبارت ۲۴۵/70R17 XL 114T درج شده باشد:
- ۲۴۵ یعنی عرض لاستیک ۲۴۵ میلیمتر است
- ۷۰ یعنی نسبت ارتفاع دیواره به عرض ۷۰ درصد است
- R یعنی لاستیک از نوع رادیال است
- ۱۷ یعنی برای رینگ ۱۷ اینچی طراحی شده است
- 114T به ترتیب نشاندهنده شاخص بار ۱۱۴ و شاخص سرعت T است
در این مثال، شاخص بار ۱۱۴ یعنی هر تایر میتواند ۲,۶۰۱ پوند وزن را تحمل کند. بنابراین اگر خودرو چهار لاستیک داشته باشد، مجموع ظرفیت تحمل بار آن به ۱۰,۴۰۴ پوند میرسد. همچنین شاخص سرعت T یعنی حداکثر سرعت قابلتحمل تایر ۱۱۸ مایل بر ساعت است.
هنگام خرید لاستیک جدید به چه نکتهای توجه کنیم؟
در زمان انتخاب لاستیک، بهتر است سراغ مدلی نروید که ظرفیت باربری آن کمتر از لاستیک فابریک کارخانه باشد. در عوض، انتخاب لاستیکی با شاخص بار بالاتر معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند؛ بهویژه اگر قصد دارید بیشتر یدککشی کنید یا بار سنگینتری حمل کنید.
بهطور کلی:
- برای استفاده روزمره، مصرف سوخت بهتر و راحتی بیشتر: لاستیک ۱۰ لایه مناسبتر است.
- برای کار سنگین، حمل بار زیاد و آفرود سخت: لاستیک ۱۲ لایه انتخاب حرفهایتری خواهد بود.
