۵ عادت رانندگی مخرب که عمر گیربکس اتوماتیک شما را کوتاه میکنند
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، در دنیای امروز، گیربکسهای اتوماتیک (Automatic Transmissions) تقریباً به استاندارد صنعت خودرو تبدیل شدهاند. این گیربکسها که شامل انواع تورک کانورتر (Torque-Converter)، دوکلاچه (Dual-Clutch) و ضریبمتغیر پیوسته (CVT) میشوند، دیگر کندتر یا پرمصرفتر از مدلهای دستی نیستند و حتی در بسیاری از خودروهای اسپرت نیز جایگزین نمونههای سهپدال شدهاند.
با توجه به هزینههای سرسامآور تعمیر یا تعویض گیربکس، محافظت از این قطعه حیاتی اهمیت دوچندان پیدا میکند. در این مقاله، بر اساس توصیههای متخصصان فنی خودرو، به ۵ عادت رایج رانندگی میپردازیم که میتواند به گیربکس اتوماتیک خودروی شما آسیب جدی وارد کند.
خلاص کردن (Neutral) هنگام حرکت در سرازیری
تصور رایج: برخی رانندگان فکر میکنند که قرار دادن گیربکس در حالت خلاص (N) هنگام پایین آمدن از یک تپه یا سرازیری طولانی، باعث صرفهجویی در مصرف سوخت میشود.
واقعیت فنی: این باور در مورد گیربکسهای اتوماتیک قدیمی صادق بود، اما در خودروهای مدرن، واحد کنترل موتور (ECU) وظیفه مدیریت مصرف سوخت را بر عهده دارد. هنگامی که پدال گاز فشرده نمیشود و خودرو در دنده قرار دارد، ECU به طور خودکار تزریق سوخت به موتور را قطع میکند و عملاً مصرف سوخت شما صفر خواهد بود.
چرا مضر است؟
- کاهش ایمنی: در حالت خلاص، کنترل کمتری روی خودرو دارید و اگر نیاز به شتابگیری ناگهانی برای فرار از خطر داشته باشید، باید ابتدا گیربکس را به حالت درایو (D) برگردانید که میتواند خطرناک باشد.
- تغییر غیرضروری: گیربکس شما برای تعویضهای مکرر بین N و D طراحی نشده و این کار به مرور زمان استهلاک آن را افزایش میدهد.
تعویض دنده قبل از توقف کامل
بسیاری از ما هنگام دنده عقب گرفتن از پارکینگ، بدون توقف کامل، بلافاصله دنده را از عقب (R) به جلو (D) میبریم.
چرا مضر است؟
گیربکس اتوماتیک و اجزای داخلی آن مانند باندها و کلاچها برای تغییر جهت حرکت خودرو یا متوقف کردن آن طراحی نشدهاند. این قطعات فقط وظیفه تعویض دندهها را دارند. وقتی دنده را در حالی که خودرو هنوز در حال حرکت است عوض میکنید، نیروی زیادی به این قطعات وارد شده و استهلاک غیرضروری و آسیب جدی به وجود میآید.
توصیه: همیشه قبل از تعویض جهت حرکت (از R به D یا بالعکس)، مطمئن شوید که خودرو کاملاً متوقف شده است. وظیفه توقف بر عهده سیستم ترمز است، نه گیربکس.
لانچ از حالت خلاص (Neutral Drop)
برخی افراد برای شتابگیری حداکثری، در حالت خلاص گاز میدهند و سپس به طور ناگهانی دنده را به درایو (D) میکوبند.
چرا مضر است؟
این عمل، که به آن “لانچ از خلاص” میگویند، یکی از مخربترین کارهایی است که میتوان با یک گیربکس اتوماتیک مدرن انجام داد. این کار باعث لغزش (Slip) شدید و ناگهانی کلاچهای داخلی گیربکس میشود. نیروی وارده به قطعات داخلی در این لحظه چندین برابر حالت عادی است و به سرعت به فرسودگی و خرابی گیربکس منجر خواهد شد.
روش صحیح لانچ: اگر قصد شتابگیری سریع را دارید، پای خود را روی پدال ترمز نگه دارید، کمی گاز دهید و سپس ترمز را رها کنید. این روش اگرچه همچنان به گیربکس فشار میآورد، اما به روشی است که سیستم برای آن طراحی شده و بسیار ایمنتر از لانچ از خلاص است.
خلاص کردن هنگام توقف پشت چراغ قرمز یا در ترافیک
مشابه مورد خلاص کردن در سرازیری، برخی رانندگان در ترافیک یا پشت چراغ قرمز، دنده را به حالت خلاص (N) میبرند.
چرا مضر است؟
- عدم صرفهجویی محسوس در سوخت: در خودروهای جدید، نگهداشتن دنده در حالت درایو (D) و فشردن پدال ترمز، تقریباً هیچ تفاوت چشمگیری در مصرف سوخت با حالت خلاص ایجاد نمیکند. حتی در برخی مدلها، دور موتور در حالت خلاص کمی بالاتر میرود.
- افزایش استهلاک: تعویض مداوم بین N و D، به ویژه در ترافیک سنگین، استهلاک مکانیکی قطعات کنترلی گیربکس را بالا میبرد.
توصیه: در توقفهای کوتاه، خودرو را در حالت درایو (D) نگه دارید. برای توقفهای طولانی (مانند ایستادن طولانیمدت در کنار جاده)، اگر ایمن است، بهتر است موتور را کاملاً خاموش کنید تا بیشترین صرفهجویی حاصل شود.
قرار دادن دنده در پارک (P) قبل از توقف کامل
چرا مضر است؟
حالت پارک (P) با وارد کردن یک پین قفلکننده (Parking Pawl) به یک چرخدنده متصل به شفت خروجی گیربکس، مانع از حرکت چرخها میشود. اگر در حالی که خودرو هنوز در حال غلتیدن (حرکت آهسته) است، دنده را در حالت P قرار دهید، تمام وزن و نیروی حرکت خودرو به آن پین نازک وارد میشود. این فشار میتواند باعث شکستن یا ترک خوردن پین شده و نیاز به یک تعمیر پرهزینه و زمانبر پیدا کنید.
نکته مهم: خوشبختانه، بیشتر خودروهای مدرن دارای سیستمهای ایمنی هستند که از قرارگیری دنده در حالت پارک (P) در سرعتهای بالاتر جلوگیری میکنند، اما این مکانیسم در سرعتهای بسیار پایین ممکن است فعال نشود.
توصیه طلایی برای پارک کردن: ابتدا خودرو را کاملاً متوقف کنید، سپس دنده را در حالت خلاص (N) قرار دهید، ترمز دستی (ترمز پارک) را بکشید تا وزن خودرو روی چرخها و ترمز دستی بیفتد، و در نهایت دنده را به پارک (P) ببرید. این کار از فشار آمدن به پین قفلکننده گیربکس جلوگیری میکند و عمر آن را به حداکثر میرساند.
