آیا هنگام تعویض دینام باید تسمه مارپیچ را هم عوض کنیم؟

به گزارش مجله ماشین، پاسخ کوتاه: بله؛ در بیشتر خودروها تعویض تسمه مارپیچ هم‌زمان با تعویض دینام توصیه می‌شود. دلیلش فقط هم‌سیستمی‌بودن این دو قطعه نیست، بلکه یک اصل ساده تعمیراتی است: وقتی برای دسترسی به یک قطعه مجبورید قطعه دیگری را باز کنید، اگر آن قطعه مصرفی یا مستعد فرسودگی است، عاقلانه‌تر است همان‌جا تعویض شود.

در اغلب خودروهای بنزینی و دیزلی، برای باز کردن دینام باید تسمه مارپیچ را باز کرد. بنابراین اگر تسمه کارکرده یا نزدیک به پایان عمرش باشد، تعویض هم‌زمان آن هزینه و دردسرهای بعدی را کم می‌کند.

استثناها کدام‌اند؟

در هیبریدهای خفیف (Mild Hybrid) ساختار متفاوت است و به‌جای دینام و تسمه سنتی، از استارتر-ژنراتور یکپارچه استفاده می‌شود. در این خودروها نگرانی پاره‌شدن تسمه یا خرابی دینام به شکل مرسوم وجود ندارد؛ اما هزینه تعمیرات معمولاً بالاتر است (مثلاً تعویض باتری هیبریدی خفیف می‌تواند از حدود ۱۵۰۰ دلار شروع شود).

دینام و تسمه مارپیچ چگونه کار می‌کنند؟

دینام با تبدیل نیروی مکانیکی موتور به برق، مصرف‌کننده‌های برقی خودرو را تغذیه و باتری را شارژ می‌کند. این کار با چرخش روتور داخل استاتور انجام می‌شود و برق تولیدشده به مدار خودرو می‌رود.

اما چه چیزی دینام را می‌چرخاند؟ پاسخ: تسمه مارپیچ. این تسمه که از پولی میل‌لنگ نیرو می‌گیرد، علاوه بر دینام، قطعات مهم دیگری مثل کمپرسور کولر، پمپ آب و در برخی خودروها فرمان هیدرولیک را هم به حرکت درمی‌آورد.

چرا تعویض تسمه اهمیت دارد؟

تسمه مارپیچ قطعه‌ای کوچک اما حیاتی است:

• خرابی آن می‌تواند پمپ آب را از کار بیندازد و به داغ‌شدن شدید موتور و حتی آسیب دائمی منجر شود.

• از کار افتادن فرمان هیدرولیک، کنترل خودرو را دشوار و خطرناک می‌کند.

• در حالی‌که قیمت تسمه معمولاً پایین است (گاهی کمتر از ۱۰ دلار)، عمر مفیدش حدود ۶۰ تا ۱۰۰ هزار مایل است؛ یعنی در طول عمر اغلب خودروها حداقل یک‌بار باید تعویض شود.

نشانه‌های فرسودگی تسمه

به این علائم توجه کنید:

• سوت یا جیرجیر از محفظه موتور

• نوسان برق (مثل چشمک‌زدن چراغ‌ها هنگام استارت)

• در بازدید چشمی: ترک‌خوردگی، ریش‌ریش‌شدن، ساییدگی لبه‌ها، خوردگی شیارها یا براق‌شدن غیرعادی سطح تسمه

اگر قرار است دینام را تعویض کنید، در بیشتر خودروها تعویض هم‌زمان تسمه مارپیچ تصمیمی منطقی و کم‌هزینه است که از خرابی‌های جدی و هزینه‌های بعدی جلوگیری می‌کند. یک قطعه ارزان، می‌تواند جلوی خسارت‌های بزرگ را بگیرد.