بازار خودروهای گذر موقت فرصت تازه یا ریسک پنهان؟
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، تمدید مجوز تردد خودروهای پلاک مناطق آزاد در سرزمین اصلی، همزمان با افزایش آگهی خرید و فروش خودروهای پلاک گذر موقت، ابهامهای تازهای درباره سیاست خودرویی دولت ایجاد کرده است. تصمیمی که در روزهای ابتدایی جنگ ۴۰ روزه با هدف تسهیل رفتوآمد اتخاذ شد، با وجود پایان شرایط اضطراری همچنان ادامه دارد و همین موضوع به شکلگیری بازاری خاکستری در اطراف این خودروها دامن زده است.
رونق بازار خودروهای گذر موقت
بررسی آگهیها نشان میدهد خودروهای خارجی پلاک گذر موقت، از مدلهای اقتصادی تا خودروهای لوکس، اکنون با قیمتهای چند میلیارد تومانی در بازار عرضه میشوند. در این آگهیها، فروشندگان معمولا بر عباراتی مانند «خرید و فروش قانونی»، «سند به نام»، «تمدید مجوز» و «انتقال امن» تأکید میکنند؛ موضوعی که نشان میدهد مهمترین دغدغه خریداران، وضعیت حقوقی این خودروهاست.
با این حال، پلیس بارها اعلام کرده خرید و فروش خودروهای گذر موقت و تردد خارج از ضوابط، وجاهت قانونی ندارد و این خودروها فقط در چارچوب مجوزهای مشخص حق تردد دارند. همین فاصله میان تبلیغات بازار و موضع رسمی نهادهای نظارتی، ریسک خرید این خودروها را بالا برده است.
چرا این بازار شکل گرفته است؟
در شرایطی که واردات رسمی خودرو به سرزمین اصلی همچنان با محدودیتهای ارزی، تعرفههای بالا و فرآیندهای پیچیده همراه است، واردات خودرو به مناطق آزاد در سالهای اخیر آسانتر شده است. حالا با گسترش موقت امکان تردد این خودروها، این تصور در بازار تقویت شده که مسیرهای جایگزین برای ورود خودروهای خارجی در حال شکلگیری است.
در نتیجه، واسطهها و فروشندگان نیز فعالتر شدهاند و خدماتی مانند انتقال مدارک، تمدید مجوز و تضمین تردد را به خریداران پیشنهاد میکنند. این روند، بازاری را ایجاد کرده که نه واردات رسمی محسوب میشود و نه کاملا خارج از چارچوب مقررات است.
اثر این خودروها بر بازار چیست؟
کارشناسان معتقدند حتی اگر تعداد خودروهای مناطق آزاد در سرزمین اصلی افزایش پیدا کند، اثر آن بر کل بازار خودرو ایران محدود خواهد بود. این خودروها به تنهایی نمیتوانند قیمتها را به شکل محسوسی کاهش دهند یا ساختار بازار را تغییر دهند. با این حال، از نظر روانی و سیاستگذاری، پیام مهمی به بازار مخابره میشود: اینکه دسترسی به خودروهای خارجی شاید از مسیرهایی غیر از واردات رسمی در حال گسترش باشد.
دو روایت متفاوت: فروشندگان و کارشناسان
فروشندگان این خودروها معمولا میگویند خریداران نگرانی خاصی بابت استفاده، نقلوانتقال یا تمدید مجوز ندارند و حتی برخی از آنها از صدور مدارک به نام خریدار و ضمانت تردد صحبت میکنند. اما کارشناسان تأکید دارند که باید میان تسهیل واردات خودرو به مناطق آزاد و ورود این خودروها به سرزمین اصلی تفاوت قائل شد.
به گفته برخی تحلیلگران، سیاستهای جدید دولت در مناطق آزاد نشان میدهد نگاه سیاستگذار نسبت به گذشته انعطاف بیشتری پیدا کرده است. با این حال، تا زمانی که موضع رسمی و شفاف درباره آینده خودروهای گذر موقت اعلام نشود، این بازار همچنان با ابهام حقوقی و ریسک برای خریداران همراه خواهد بود.
جمعبندی
بازار خودروهای گذر موقت در حال حاضر بیش از آنکه نشانه یک تحول بزرگ در بازار خودرو باشد، نتیجه ابهام در سیاستگذاری است. ادامه تردد این خودروها بدون اعلام زمان پایان یا تدوین دستورالعمل شفاف، هم بازار واسطهگری را تقویت کرده و هم خریداران را میان وعده فروشندگان و هشدارهای پلیس قرار داده است.
پرسش اصلی اینجاست: آیا دولت در حال باز کردن مسیری تازه برای ورود خودروهای خارجی است یا تنها یک تصمیم موقت، ناخواسته به شکلگیری بازاری خاکستری منجر شده است؟
