انحصار بیشتر شد و تولید خودرو بالا نرفت
به گزارش مجله ماشین، بررسی روند سه سال اخیر صنعت خودرو نشان میدهد واگذاری یکی از خودروسازان بزرگ کشور به بخش خصوصی، برخلاف انتظارها، به افزایش تولید، بهبود کیفیت یا تنوع بیشتر محصولات منجر نشده است. در مقابل، نگرانیها درباره تقویت انحصار در زنجیره تأمین قطعات و فشار بیشتر بر سایر خودروسازان افزایش یافته است.
بر اساس آمار منتشرشده، مجموع تولید خودروهای سواری کشور از حدود ۹۲۰ هزار دستگاه در سال ۱۴۰۲ به ۸۹۸ هزار دستگاه در سال ۱۴۰۳ کاهش یافت. این رقم در سال ۱۴۰۴ نیز در حدود ۹۲۵ هزار دستگاه باقی ماند؛ آماری که نشان میدهد پس از خصوصیسازی، جهش محسوسی در تولید رخ نداده است.
آنچه بیش از آمار تولید مورد توجه قرار گرفته، تغییر در اولویت تأمین قطعات پس از این واگذاری است. با ورود یک قطعهساز به مالکیت خودروساز، نگرانیها درباره انحصار در بازار قطعات افزایش یافت؛ زیرا برخی قطعات راهبردی در اختیار همین مجموعه قرار دارد و دیگر خودروسازان نیز برای ادامه تولید به آنها نیاز دارند.
بیشتر بخوانید: رشد ۷ درصدی تولید خودرو در خرداد ۱۴۰۵
در چنین شرایطی، فعالان صنعت خودرو معتقدند تأمین قطعات برای خودروساز تحت مالکیت این مجموعه در اولویت قرار گرفته و عرضه به سایر شرکتها با محدودیت همراه شده است. نتیجه این وضعیت، اختلال در برنامه تولید دیگر خودروسازان، افزایش خودروهای ناقص و رشد نارضایتی مشتریان بوده است.
گزارشها حاکی است بیش از ۶۰ هزار خودرو در پارکینگ شرکتهای خودروساز و مونتاژکننده به دلیل کمبود قطعه متوقف ماندهاند. این موضوع نهتنها روند تحویل خودرو به مشتریان را کند کرده، بلکه بر رقابتپذیری بازار نیز اثر منفی گذاشته است.
کارشناسان تأکید میکنند خصوصیسازی زمانی موفق است که همزمان با آن، رقابت تقویت شود. اگر یک بازیگر هم در تولید قطعه و هم در تولید خودرو نقش مسلط داشته باشد، زمینه رقابت عادلانه برای سایر شرکتها تضعیف میشود و در نهایت مصرفکننده نیز با کاهش حق انتخاب و افزایش قیمت مواجه خواهد شد.
در مجموع، به نظر میرسد خصوصیسازی در صنعت خودرو، دستکم تا اینجا، به جای افزایش بهرهوری، به تشدید انحصار و بروز اختلال در زنجیره تأمین منجر شده است. از این رو، ورود جدی نهادهای تنظیمگر و نظارتی برای جلوگیری از انحصار و تضمین دسترسی برابر خودروسازان به قطعات راهبردی، بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر میرسد.
منبع: تسنیم
