سرنوشت عجیب تانک M4 شرمن
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، در فاصله سالهای ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۶، حدود ۵۰ هزار دستگاه تانک شرمن در ۱۱ کارخانه (۱۰ کارخانه در آمریکا و یک کارخانه در کانادا) تولید شد. این تانک با پیشرانههای متنوعی از جمله موتورهای شعاعی، دیزل V12 جنرال موتورز، موتورهای V8 فورد و پیشرانه خلاقانه ۵ بانکه کرایسلر (A57) تولید میشد و نه تنها در ارتش آمریکا، بلکه در ارتشهای بریتانیا، کانادا و فرانسه آزاد به کار گرفته شد. حتی ارتش آلمان نیز با غنیمت گرفتن تعدادی از آنها، از این تانک استفاده میکرد.
چرا شرمنها امروز کمیاب هستند؟
با وجود تولید ۵۰ هزار دستگاه، آمارهای غیررسمی نشان میدهد که امروز تنها حدود ۲,۰۰۰ تا ۹,۵۰۰ دستگاه از این تانک در سراسر جهان باقی مانده است. دلایل این کاهش شدید را میتوان در سه بخش بررسی کرد:
۱. تلفات جنگی: حدود ۷ هزار دستگاه از این تانکها در میدانهای نبرد نابود شدند (۴,۳۰۰ دستگاه متعلق به آمریکا و ۲,۷۰۰ دستگاه متعلق به بریتانیا). با کسر این موارد، هنوز ۴۳ هزار تانک باقی میماند که سرنوشت آنها در ۸۰ سال گذشته سوالبرانگیز است.
۲. اسقاط گسترده: پس از پایان جنگ، نگهداری از دهها هزار تانک برای دولتها هزینهبر بود. بسیاری از این تانکها در حالی که تنها چند سال از عمرشان میگذشت، به عنوان آهنقراضه اسقاط شدند. ارزش بازیافت آنها حتی کمتر از هزینه ساختشان بود.
۳. کاربری غیرنظامی و هدیه: بخشی از این تانکها به کشورهای دیگر اهدا شد. علاوه بر این، دولت آمریکا برای خلاص شدن از شر تانکهای مازاد، فروش آنها را برای مصارف غیرنظامی آزاد کرد. بسیاری از این تانکها با حذف برجک و تجهیزات جنگی، در صنایع راهسازی، معدن و کشاورزی به کار گرفته شدند. حتی گزارشهایی از خرید تانک شرمن توسط انجمنهای دانشجویی در دهههای ۵۰ میلادی وجود دارد!
همچنان یک افسانه
امروزه نگهداری یا خرید تانکهای غیرنظامی در بسیاری از ایالتهای آمریکا قانونی است، اما نسخههای اصلی و دستنخورده شرمن، به ویژه مدلهای کمیابی مانند «جامبو»، به دلیل ارزش تاریخی و مهندسی بالایی که دارند، در موزهها و کلکسیونهای خصوصی نگهداری میشوند.
این تانک که روزگاری در خطوط مقدم نبرد جولان میداد، امروز به بخشی از تاریخ مهندسی خودروهای سنگین تبدیل شده است؛ ماشینی که هم در میدان جنگ قهرمان بود و هم در دوران صلح، به چرخدندهای در چرختوسعه صنایع غیرنظامی تبدیل شد.
