شوک قیمتی در بازار روغن موتور
به گزارش مجله ماشین، بازار روغن موتور و خدمات دورهای خودرو در هفتههای اخیر با موج تازهای از گرانی و کمبود مواجه شده است؛ وضعیتی که باعث شده هزینه تعویض روغن خودروهای پرتیراژ طی چند ماه، افزایش قابلتوجهی را تجربه کند و فشار مستقیم آن به مصرفکننده نهایی منتقل شود.
بررسی میدانی از مراکز تعویض روغن و فروشگاههای لوازم یدکی در مناطق مختلف تهران از جمله بهارستان، چراغبرق و اکباتان نشان میدهد بازار روغن موتور با سه چالش همزمان افزایش قیمت، کاهش موجودی و کندی عرضه روبهروست. فعالان صنفی این شرایط را «شوک قیمتی کمسابقه» توصیف میکنند.
در مراکز تعویض روغن، کاهش محسوس مراجعه مشتریان بهوضوح دیده میشود. به گفته فروشندگان، بسیاری از رانندگان با شنیدن قیمتهای جدید، سرویس خودرو را به تعویق میاندازند یا تنها حداقل خدمات را انجام میدهند. برخی فعالان بازار از افزایش حدود ۴۰ درصدی قیمت برخی برندهای روغن موتور تنها در دیماه خبر میدهند؛ افزایشی که حتی شامل سهمیههای دولتی نیز شده است.
وابستگی بالای تولید روغن موتور به مواد اولیه و افزودنیهای وارداتی، مهمترین عامل نوسانات قیمتی عنوان میشود. تغییرات نرخ ارز بهسرعت در قیمت نهایی روانکارها اثر میگذارد.
از سوی دیگر، آمارها نشان میدهد در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۵۰ هزار تن لوازم یدکی خودرو در کشور تولید شده که تنها ۷۰ درصد نیاز داخلی را پوشش میدهد. مصرف سالانه بازار با توجه به ناوگان ۲۵ میلیونی خودرو، حدود ۵۰۰ هزار تن برآورد میشود و همین شکاف، فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین وارد کرده است.
افزایش قیمت روغن موتور مستقیماً هزینه سرویسهای دورهای را بالا برده است. سرویس خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ و پژو پارس که پیشتر کمتر از ۲ میلیون تومان هزینه داشت، اکنون به حدود ۳ میلیون تومان رسیده است.
در خودروهای چینی و مونتاژی نیز هزینه سرویس معمولی از حدود ۱ تا ۱.۸ میلیون تومان به بیش از ۳ میلیون تومان افزایش یافته است. حتی سرویس پراید که در موج قبلی گرانی حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان بود، حالا در بسیاری از مراکز بالای یک میلیون تومان و در برخی موارد تا یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان انجام میشود.
یکی از چالشهای جدی بازار، اختلاف قیمت درجشده روی بستهبندی با نرخ فروش واقعی است. روغنی که قیمت مصرفکننده آن ۹۴۰ هزار تومان درج شده، در عمل با ارقامی بین ۱.۲ تا ۱.۶ میلیون تومان به فروش میرسد؛ موضوعی که انتقاد مصرفکنندگان و تردید درباره نظارت و شفافیت بازار را افزایش داده است.
در حالی که مسئولان نظارتی از موقتی بودن کمبود و برنامه برای افزایش تولید و توزیع خبر میدهند، مشاهدات میدانی نشان میدهد افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمتها همچنان پابرجاست. فعالان صنفی هشدار میدهند اگر نظارت مؤثر و شفافیت در قیمتگذاری تقویت نشود، بیثباتی بازار روغن موتور ادامهدار خواهد بود و فشار بیشتری به خانوارها وارد میشود.
در مجموع، بازار روغن موتور و خدمات تعویض روغن در شرایطی قرار گرفته که گرانی، کمبود و ابهام قیمتی بهطور همزمان بر آن سایه انداخته و هزینه نگهداری خودرو را برای بخش بزرگی از رانندگان به سطحی بیسابقه رسانده است.
