هر چهار لاستیک خودرو باید الگوی آج یکسانی داشته باشند

1405-03-11 زمان مطالعه: 4 دقیقه 2

فهرست مطالب:

به گزارش مجله ماشین، ترکیب کردن لاستیک‌های متفاوت روی یک خودرو، همواره موضوعی حساس و بحث‌برانگیز بوده است؛ موضوعی که معمولاً به هزینه خرید لاستیک، موجودی بازار و شرایط تعویض مرتبط می‌شود. با این حال، این کار می‌تواند مجموعه‌ای از ریسک‌های فنی، افت عملکرد و حتی مشکلات ایمنی به همراه داشته باشد. برای مثال، استفاده از لاستیک‌هایی با شاخص سرعت متفاوت ممکن است کیفیت سواری خودرو را نامنظم و غیرقابل پیش‌بینی کند. همچنین در بسیاری از موارد، استفاده هم‌زمان از لاستیک‌های برندهای مختلف نیز از نظر ایمنی و صرفه اقتصادی توصیه نمی‌شود.

شرکت میشلن تأکید می‌کند که تمام لاستیک‌های یک خودرو باید از نظر سایز، نوع، ساختار، ظرفیت تحمل بار و شاخص سرعت یکسان باشند. کانتیننتال نیز به‌صراحت اعلام کرده که توصیه این شرکت، نصب لاستیک‌های یکسان در تمام موقعیت‌های چرخ است.

به‌طور کلی، کارشناسان صنعت خودرو و تایر معتقدند که ترکیب لاستیک‌ها با مشخصات متفاوت نباید انجام شود، مگر آن‌که خودروساز به‌طور مشخص چنین چیزی را مجاز اعلام کرده باشد. این توصیه شامل اختلاف در الگوی آج لاستیک نیز می‌شود. بنابراین برای اینکه خودرو مطابق مشخصات کارخانه از نظر سرعت، ترمزگیری، فرمان‌پذیری، پایداری و تحمل بار عمل کند، هر چهار لاستیک باید از نظر سایز، کلاس، نوع و طرح آج با هم مطابقت داشته باشند.

چرا یکسان بودن الگوی آج لاستیک اهمیت دارد؟

لاستیک‌ها معمولاً با سه نوع الگوی اصلی آج تولید می‌شوند:

آج متقارن (Symmetrical Tread Pattern)
آج نامتقارن (Asymmetrical Tread Pattern)
آج جهت‌دار (Directional Tread Pattern)

هر یک از این الگوها ویژگی‌های عملکردی خاص خود را دارند و برای شرایط متفاوتی طراحی شده‌اند.

آج متقارن

این نوع، رایج‌ترین الگوی آج در بازار است.

مزیت اصلی آن، سهولت در جابه‌جایی و چرخش لاستیک‌ها است، چون می‌توان آن را در هر جهت نصب کرد. با این حال، معمولاً بهترین سطح چسبندگی و کشش را نسبت به انواع پیشرفته‌تر ارائه نمی‌دهد.

آج نامتقارن

لاستیک‌های با آج نامتقارن برای عملکرد بهتر در جاده‌های خشک و خیس طراحی شده‌اند. این نوع آج معمولاً تعادل خوبی میان چسبندگی، پایداری در پیچ و تخلیه آب ایجاد می‌کند.

آج جهت‌دار

این مدل برای ایجاد کشش بالا در مسیرهای خیس، بارانی یا برفی توسعه یافته است. اما در مقابل، معمولاً قیمت بالاتری دارد و در نصب و جابه‌جایی نیز محدودیت بیشتری ایجاد می‌کند.

با توجه به تفاوت عملکرد این سه نوع الگوی آج، کاملاً قابل درک است که استفاده هم‌زمان از لاستیک‌هایی با طرح آج متفاوت می‌تواند باعث بروز مشکلاتی در هندلینگ، تعادل، عملکرد ترمز و ایمنی خودرو شود.

اگر مجبور به ترکیب کردن الگوی آج لاستیک‌ها باشیم چه باید کرد؟

فرض کنید لاستیک‌های جلوی خودروی شما که از نوع چهارفصل (All-Season) هستند، سریع‌تر از لاستیک‌های عقب فرسوده شده‌اند. حالا در پارکینگ یا انباری، یک جفت لاستیک چهارفصل دست‌دوم دارید که:

از برند دیگری هستند
آثار واضحی از خشک‌شدگی یا ترک‌خوردگی ندارند
کمتر از ۶ تا ۱۰ سال عمر دارند
و حداقل ۲/۳۲ اینچ عمق آج دارند

اما این لاستیک‌ها از نظر برند و مدل با لاستیک‌های عقب خودرو یکسان نیستند. آیا می‌توان آن‌ها را با لاستیک‌های فعلی خودرو ترکیب کرد؟

پاسخ، در شرایط محدود، بله است.

طبق اعلام کانتیننتال، ترکیب برندها یا الگوهای آج فقط زمانی قابل قبول است که دو لاستیک یکسان روی یک محور نصب شوند. به‌بیان ساده:

لاستیک چپ و راست محور جلو باید کاملاً مشابه باشند
لاستیک چپ و راست محور عقب نیز باید کاملاً مشابه باشند

یعنی اگر قرار است دو لاستیک متفاوت نسبت به محور دیگر استفاده شوند، باید حداقل روی همان محور، از نظر برند، مدل و الگوی آج یکسان باشند.

نکات مهم قبل از ترکیب لاستیک‌ها

۱) هرگز لاستیک‌های با سایز متفاوت را روی یک محور نصب نکنید

حتی اگر هر دو لاستیک از یک برند باشند، استفاده از دو سایز متفاوت روی یک محور می‌تواند باعث شود خودرو هنگام:

فرمان دادن
پیچیدن
ترمزگیری
به‌ویژه در جاده‌های خیس

رفتاری نامنظم، ناپایدار و غیرقابل پیش‌بینی داشته باشد.

۲) خودروهای مجهز به ABS، کنترل کشش و AWD حساس‌تر هستند

اگر خودرو به سامانه‌هایی مانند موارد زیر مجهز باشد:

کنترل کشش (Traction Control)
ترمز ضدقفل (ABS)
تمام‌چرخ محرک (AWD)
چهارچرخ محرک (4WD)

باید بدانید این سامانه‌ها برای عملکرد صحیح، به پارامترهای چرخش یکسان در هر چهار چرخ نیاز دارند. بنابراین حتی اگر روی هر محور یک جفت لاستیک یکسان نصب شده باشد، باز هم تفاوت در سایز یا الگوی آج میان محور جلو و عقب می‌تواند در عملکرد سیستم‌های ایمنی و پایداری اختلال ایجاد کند و حتی فشار اضافی به سیستم انتقال قدرت (Drivetrain) وارد کند.

برای مثال، سوبارو (Subaru) توصیه می‌کند هر چهار لاستیک خودرو به‌صورت هم‌زمان تعویض شوند؛ زیرا سیستم چهارچرخ محرک متقارن (Symmetrical AWD) این برند برای ارائه بهترین کشش، چسبندگی و کنترل به لاستیک‌هایی با سایز، نوع و الگوی آج یکسان نیاز دارد.

۳) عمق آج نیز اهمیت زیادی دارد

اگر به هر دلیل ناچار به ترکیب لاستیک‌ها هستید، باید جفت لاستیک با عمق آج بیشتر در محور عقب نصب شود. این قاعده چه در خودروهای دیفرانسیل جلو (FWD) و چه در خودروهای دیفرانسیل عقب (RWD) صدق می‌کند. این کار به حفظ پایداری خودرو و کاهش خطر بیش‌فرمانی یا کم‌فرمانی ناگهانی کمک می‌کند.