جمعه , ۱۱ اسفند ۱۴۰۲
» مقاله » علمی » تاریخچه گیربکس اتوماتیک / ۵۰ سال با گیربکس اتوماتیک
تاریخچه گیربکس اتوماتیک

تاریخچه گیربکس اتوماتیک / ۵۰ سال با گیربکس اتوماتیک

۱۴۰۱-۱۱-۰۶

شرکت ZF آلمان برای مدت بیش از نیم قرن است که به ساخت و عرضه جعبه دنده اتوماتیک اشتغال دارد. اولین گیربکس های اتوماتیک ساخت ZF در ب ام و 2000C و همینطور پژو 405 و آلفارومئو مورد استفاده قرار گرفتند.

مجله ماشیننوشته : مهندس کیوان بنی ‏هاشمی / امروزه با سوار شدن به ب‏ ام‏ و ۲۰۰۰C مدل ۱۹۶۷اثری از فرمان هیدرولیک و یا سامانه تهویه مطبوع نیست، اما یک بخش از آن هنوز به بهترین نحو کار می‏کند و آن گیربکس اتوماتیک ۳ سرعته آن است که باید آن را اولین گیربکس چند سرعته برای خودرو دانست و دقیقاً ۵۰ سال پیش عرضه شد.

شرکت ZF در آن سال‏ها، در جستجوی یک شریک معتبر برآمد تا بالاخره در سال ۱۹۷۰ موفق به انجام معامله‏ ای با شرکت بورگ وارنر که یکی از بزرگ‏ترین سازندگان گیربکس اتوماتیک در آمریکا بود شد.

اما شرکت آمریکایی بعد از گذشت فقط ۲ سال از این مشارکت کنار کشید.

امروزه ساخت گیربکس‏ های اتوماتیک نه تنها بیشترین درآمد را برای ZF دارد بلکه یکی از محبوب‏ترین تولیدات آن است. برای اطلاع بد نیست بدانید که مجموع تولید گیربکس ۳HP در سال ۱۹۷۵ فقط ۴۳ هزار دستگاه بود که امروزه کارخانه ساربروکن متعلق به ZF می‏تواند طی مدت کمتر از یک هفته، این تعداد را تولید کند.

در حال حاضر همه روزه حدود ۱۰ هزار گیربکس کامل ۸HP از خط تولید خارج می‏شود که به معنای تولید سالیانه بیش از ۵/۲ میلیون گیربکس است.

موفقیت درازمدت ZF را باید مدیون نوآوری‏ هایی دانست که از سال ۱۹۶۵ به این طرف همواره ادامه داشته است.

از نظر مفهومی گیربکس ‏های مدرن هنوز قابل مقایسه با انواع اولیه هستند و به همین دلیل نحوه نام‏گذاری آنها ثابت مانده و از ۳HP اولیه به ۹HP که نشانگر گیربکس ۹ سرعته بوده ادامه پیدا کرده است.

تاریخچه گیربکس اتوماتیک

نیروی موتور از طریق یک مبدل گشتاور هیدرودینامیکی که با علامت H مشخص شده، به گیربکس انتقال پیدا می‏ کند. در درون گیربکس چرخ دنده ‏های مورد نظر که از نوع سیاره‏ ای هستند، با علامت P مشخص شده‏اند. اما کاری که شرکت ZF انجام داده این بوده که با ارائه هر نسل جدید از گیربکس اتوماتیک، آن را کم مصرف‏تر، با واکنش سریع‏تر در تعویض دنده‏ ها، انعطاف‏ پذیری بیشتر در خصوص قابلیت‏ها و کارایی‏ها و بالاخره منحصربه‏فرد در زمینه نحوه تعویض دنده ‏ها کرده است.

شروع کار با یک مبدل گشتاور که در گیربکس ۴HP با کلاچ قفل می‏شده بوده است و از آن به بعد ZF به ‏گونه ‏ای پیوسته زمان انتقال نیروی موتور به گیربکس را با استفاده از سیستم‏های هیدرولیک کم مصرف پائین آورده است.

در گیربکس ۴HP برای نخستین ‏بار از تجهیزات الکترونیکی استفاده شد .اولین‏باری که گیربکس ۴HP مورد استفاده قرار گرفت، در خودروی آئودی A8 بود. نرم‏افزار مورد استفاده در آن، نقاط و زمان‏های تعویض دنده‏ ها را با دقت بیشتر و بالاتری تعریف می‏کرد و بدین ترتیب کیفیت تعویض دنده بهتر شده بود.

افزایش کیفیت گیربکس ‏های اتوماتیک ZF زمانی که شبکه‏ سازی داخلی برای آن در نظر گرفته شد صورت پذیرفت، به ‏طوری‏که در گیربکس ۵HP که اولین مصرف‏کننده آن پورشه باکستر بود، تعویض دنده‏ ها مناسب با نحوه رانندگی بود و پس از آن بود که گیربکس ‏های مدرن خود را با نحوه رانندگی راننده هماهنگ می‏ کردند.

برنامه تعویض دنده ها و همینطور قطعات معین و مشخص، از یک مشتری به مشتری دیگر تغییر پیدا می‏ کرد، بنابراین امروزه یک گیربکس ۸ سرعته اتوماتیک، با دیگری اندکی تفاوت دارد که بستگی به خودروسازی دارد که آن را سفارش داده و در مدل‏ های تولیدی خود مورد استفاده قرار می‏ دهد و یا اینکه چه موتوری باید آن را مورد استفاده قرار داده و بالاخره اینکه نوع خودروی سدان یا اس‏یووی دو دیفرانسیل یا اسپرت و یا هیبریدی است.

شرکت ZF از گیربکس‏های ۸HP دست به طراحی این تطبیق‏ پذیری زد و به همین دلیل است که می‏تواند روزانه حدود ۱۰ هزار گیربکس از ۴۰۰ نوع مختلف تولید کند.

۵۰ سال قبل، آمریکای شمالی در تولید گیربکس اتوماتیک برای خودروها پیشرو بود و ZF یک تازه‏وارد بود. امروزه ZF از نظر فنی، تبدیل به یک مبنا و محک شده است. امروزه گیربکس ۹HP برای خودروهایی که موتور آنها به ‏صورت عمود بر طول اتومبیل است، در نظر گرفته شده و بیشترین رشد را در جهان خودرو داشته است.

این مطلب چقدر برای شما مفید بود؟

امتیاز 4.50
بنر انتهای مطلب فلش آرشیو مجله ماشین

گروه نویسندگان

تحریریه مجله ماشین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×