عمق آج تایر و فاصله ترمزگیری
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، آج (Tread) لاستیک یکی از مهمترین عوامل در حفظ چسبندگی (Grip) و کنترل خودرو است. شیارها و طرحهای روی تایر وظیفه دارند آب، برف، گل و لای و سایر آلودگیها را از بین سطح لاستیک و آسفالت به بیرون هدایت کنند تا برآمدگیهای آج بتوانند با سطح جاده درگیر شوند.
زمانی که آج تایر ساییده میشود، این چسبندگی بهشدت کاهش مییابد. در شرایط خشک، این کاهش چسبندگی ملموس است، اما در جادههای خیس و بارانی، وضعیت بهطرز خطرناکی وخیم میشود. مطالعهای که توسط انجمن اتومبیلرانی آمریکا (AAA) منتشر شد، نشان میدهد که رانندگی با تایرهای نیمهسائیده در بزرگراههای خیس میتواند فاصله توقف (Braking Distance) را تا ۴۳ درصد افزایش دهد!
چرا آج کمتر، توقف ایمن را غیرممکن میکند؟
نتایج یک آزمون تخصصی ترمزگیری در سطح خیس که توسط شرکت تایررک (Tire Rack) با استفاده از یک بامو 325i انجام شد، وحشتناک بودن کاهش عمق آج را بهخوبی نشان میدهد:
| وضعیت آج تایر | عمق آج (بر حسب میلیمتر) | فاصله توقف از سرعت ۱۱۲ کیلومتر بر ساعت (۷۰ مایل) | زمان توقف |
| تایر کاملاً نو | ۸ تا ۹ میلیمتر (۱۰/۳۲ اینچ) | ۵۹.۵ متر (۱۹۵.۲ فوت) | ۳.۷ ثانیه |
| آج استاندارد ایمن | ۳ میلیمتر (۴/۳۲ اینچ) | ۸۸.۴ متر (۲۹۰ فوت) | ۴.۷ ثانیه |
| حداقل مجاز قانونی | ۱.۶ میلیمتر (۲/۳۲ اینچ) | ۱۱۵.۵ متر (۳۷۸.۸ فوت) | ۵.۹ ثانیه |
این نتایج، با وجود خودرو، ترمز و راننده یکسان، ثابت میکند که تنها چند میلیمتر لاستیک میتواند مرز بین یک توقف ایمن و یک تصادف خطرناک باشد. حتی اگر خودروی شما مجهز به سیستمهای ترمز اضطراری خودکار (AEB) باشد، این سامانهها نیز برای عملکرد صحیح، به میزان کافی آج و چسبندگی تایر نیاز دارند.
مکانیک کاهش چسبندگی با سایش تایر
عمق آج، در واقع فاصله بین کف شیارها (محل هدایت آب) و قلههای برجسته تایر (محل تماس با جاده) است. تایرهای نو معمولاً با عمق ۸ تا ۹ میلیمتر عرضه میشوند. با افزایش کیلومتر و تحت تأثیر گرما و اصطکاک، آج تایر به مرور ساییده میشود:
- زیر ۳ میلیمتر (۴/۳۲ اینچ): در این مرحله، کشش (Traction) تایر به سرعت کاهش مییابد و عملکرد ترمزگیری در جاده خیس بهطور چشمگیری افت میکند.
- ۱.۶ میلیمتر (۲/۳۲ اینچ): این میزان حداقل مجاز قانونی در بسیاری از کشورهاست، اما در این عمق، تایر بهخصوص در باران، عملاً چسبندگی کمی دارد و خطر هیدروپلنینگ (بکسوات کردن روی آب) به شدت افزایش مییابد.
طبق مطالعه شرکت هانتر، در جاده خشک نیز این اختلاف فاحش است: خودرویی با آج نو در ۷۱ متر متوقف میشود، در حالی که همان خودرو با آج ۱.۶ میلیمتر، برای توقف به ۱۰۸ متر نیاز دارد.
چگونه آج تایر را بررسی کنیم؟ راهنمای سنجش آسان
یک راننده هوشمند باید بهطور مستمر عمق آج تایرهای خود را بررسی کند.
۱. روش خطوط نشانگر سایش (Tread Wear Bars):
آسانترین راه، بررسی میلههای کوچک برآمدهای است که در داخل شیارهای اصلی تایر قرار دارند. این خطوط، نشانگرهای استاندارد سایش هستند. اگر آج تایر شما به سطح این خطوط رسید و با آنها همسطح شد، به معنای رسیدن به حداقل عمق ۱.۶ میلیمتر (حد قانونی) است و تایر باید فوراً تعویض شود.
۲. تست سکه:
- تست ۱.۶ میلیمتری (حداقل مجاز): در صورت دسترسی به سکههای خارجی، استفاده از آنها راهنمای سادهای است. اما به عنوان یک قاعده کلی، هرگاه عمق شیار به حدی کم شود که دیگر کفایت نکند، باید تایر را تعویض کنید.
- تست ۳ میلیمتری (حد ایمنی): از نظر ایمنی، کارشناسان توصیه میکنند که قبل از رسیدن به ۱.۶ میلیمتر، تایر تعویض شود. زیرا زیر ۳ میلیمتر، توانایی تخلیه آب به شدت کاهش مییابد.
۳. گیج اندازهگیری عمق آج (Tread Depth Gauge):
دقیقترین روش، استفاده از ابزار تخصصی گیج است. عمق آج را در چندین نقطه از هر تایر اندازه بگیرید، زیرا تایرها ممکن است بهصورت نامنظم ساییده شوند.
نکات مهم در انتخاب و نگهداری تایر
اگر در مناطق پرباران زندگی میکنید، هنگام خرید تایر، محصولاتی را انتخاب کنید که دارای طرح آج تخصصی و مناسب سطوح خیس هستند تا تخلیه آب به بهترین شکل انجام شود.
برای استفاده عمومی و چهار فصل، معمولاً تایرهای چهار فصل (All-Season) گزینههای مناسبتری نسبت به تایرهای آفرود (All-Terrain) هستند.
به یاد داشته باشید که رسیدن به حداقل مجاز قانونی (۱.۶ میلیمتر) به معنای ایمن بودن نیست. برای حفظ حداکثر فاصله توقف و جلوگیری از تصادف، بهتر است تایرها را در عمق حدود ۳ میلیمتر تعویض کنید.
ایمنی شما در گرو این چند میلیمتر لاستیک است؛ همیشه آج تایر خود را جدی بگیرید.
