افت فشار و نرسیدن روغن به موتور چیست و چه خطراتی دارد؟
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، روغن موتور در حکم خون در رگهای پیشرانه خودرو است. کارکرد موتور بدون روغن کافی باعث سایش شدید و اصطکاک فلز روی فلز در هزاران دور در دقیقه میشود؛ پدیدهای که حرارت فوقالعاده بالایی تولید کرده و در کوتاهمدت به سوختن یا قفلکردن کامل موتور (Engine Failure) منجر میشود.
با این حال، وضعیتی خطرناکتر به نام «کمبود روغنکاری یا نرسیدن روغن» (Oil Starvation) وجود دارد؛ شرایطی که در آن حتی اگر سطح روغن موتور پر به نظر برسد، روغن به برخی از قطعات حساس و حیاتی نمیرسد.
علائم و نشانههای نرسیدن روغن به موتور
از آنجا که امکان بررسی مستقیم جریان روغن در مجاری باریک موتور وجود ندارد، باید به نشانهها و هشدارهای زیر دقت کرد:
- روشن شدن چراغ اخطار فشار روغن: مهمترین نشانه، روشن شدن چراغ قرمز یا نارنجیرنگ شبیه به «چراغ جادو» در صفحه پشتآمپر است. در صورت روشن شدن این چراغ، باید بلافاصله خودرو را خاموش کرد.
- صداهای غیرعادی (ناک و تقتق): شنیده شدن صدای کوبش فلزی از درون بلوک سیلندر و سرسیلندر.
- داغ کردن و افزایش غیرعادی دمای موتور: افزایش اصطکاک مستقیماً باعث بالا رفتن حرارت کاری موتور میشود.
- استشمام بوی سوختگی روغن: ناشی از نشت روغن روی قطعات داغ اگزوز و موتور.
- افت توان پیشرانه و افزایش مصرف سوخت: عملکرد ناصحیح اجزای مکانیکی به دلیل افت روانکاری.
مهمترین دلایل افت فشار و نرسیدن روغن
عوامل متعددی میتوانند جریان روانکاری موتور را مسدود یا محدود کنند:
- کاهش سطح روغن موتور یا نشتی شدید.
- گرفتگی یا کیفیت نامناسب فیلتر روغن (که باید در هر بار تعویض روغن جایگزین شود).
- خرابی اویلپمپ (پمپ روغن): ناتوانی در پمپاژ روغن با فشار مناسب به تمام مجاری.
- انتخاب گرانروی (ویسکوزیته) نادرست یا کهنگی بیشازحد روغن.
- انسداد مجاری روغن با جرم، دوده یا چسبهای آببندی سرسیلندر/کارتر.
- حرکات عرضی شدید (G-Force): در رانندگیهای پیست و پیچیدنهای تند، روغن در کارتر به یک سمت جابهجا شده و لوله مکش اویلپمپ موقتاً خالی میماند (مشکلی که در پیشرانههای بوکسر مانند تویوتا GT86/GR86 نیز دیده شده است).
در صورت مواجهه با این مشکل چه باید کرد؟
اگر احساس میکنید فشار روغن افت کرده یا چراغ روغن روشن شده است:
- در اولین جای امن توقف کرده و موتور را بلافاصله خاموش کنید.
- اجازه دهید پیشرانه خنک شود، سپس با گیج روغن (Dipstick) سطح آن را بسنجید.
- در صورت کم بودن روغن، مقدار مناسب اضافه کنید؛ اما اگر سطح روغن استاندارد است و چراغ همچنان روشن میماند، از استارت زدن خودداری کرده و خودرو را با خودروبر به تعمیرگاه منتقل کنید.
