رویای جادههای شبتاب در مالزی به کجا رسید؟
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، مدتی کوتاه به نظر میرسید مالزی در حال اجرای یک پروژه فوقالعاده آیندهنگر است. ایده ساخت جادههای شبتاب (Glow-in-the-Dark Roads) که بدون نیاز به چراغهای کنار جادهای بدرخشند، با هدف کاهش مصرف برق و افزایش ایمنی رانندگی در شب، بهویژه در مناطق روستایی، مطرح شد. این پروژه که شبیه به مسیری از فیلمهای علمی-تخیلی بود، امید زیادی را در کشوری که سالانه با بیش از ۶۰۰۰ مورد تصادف و مرگ و میر جادهای مواجه است، ایجاد کرد.
آغاز درخشان و پایان کمنور
طرح آزمایشی این جادهها در تاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۲۳ توسط وزارت کار عمومی مالزی آغاز شد. یک بخش آزمایشی به طول حدود ۲۴۵ متر در یک جاده دو بانده نزدیک سمنیه (Semenyih) در ایالت سلانگور، با استفاده از رنگهای حاوی ترکیبات فوتولومینسانس نقاشی شد. این مواد قرار بود در طول روز انرژی خورشید را جذب کرده و در شب نوری ملایم و راهنما ساطع کنند.
با انتشار تصاویر این جاده، شبکههای اجتماعی مملو از تمجید شدند. این ابتکار با مسیرهای دوچرخهسواری شبتاب در هلند و بزرگراههای آزمایشی در بریتانیا و استرالیا مقایسه شد، و مالزی به جمع پیشگامان “پایداری زیباییشناختی” پیوست.
اما این رویای درخشان، زودتر از آنچه انتظار میرفت، رو به زوال گذاشت.
برخورد واقعیت با آب و هوای استوایی
فناوریهای آیندهنگر اغلب در مواجهه با دنیای واقعی – بهویژه در شرایط آبوهوایی سخت استوایی مالزی – شکست میخورند. هرچند رنگهای فوتولومینسانس در محیطهای کنترلشده عالی عمل میکنند، اما اقلیم مالزی به سرعت کارایی آنها را از بین برد:
فرسایش بر اثر آب و هوا: بارانهای شدید، رطوبت دائمی و نور شدید خورشید باعث شد که پوشش رنگ در عرض چند ماه فرسوده و کمرنگ شود. مسیر درخشانی که قرار بود هدایتگر باشد، به سرعت تکهتکه، کدر و کثیف شد.
بهای نجومی: فاجعه مالی این طرح زمانی آشکار شد که مشخص گردید هزینه هر متر مربع از این رنگ ۷۴۹ رینگیت مالزی (حدود ۱۷۷ دلار آمریکا) است؛ یعنی تقریباً ۱۹ برابر گرانتر از رنگهای استاندارد جاده.
هزینه نگهداری بالا: از آنجایی که رنگ به راحتی فرسوده میشد، نیاز بود هر ۱۸ ماه یک بار تجدید شود که بار مالی سنگینی را تحمیل میکرد.
عدم کارایی: نکته تأسفبار این بود که با روشن شدن چراغهای جلوی خودروها، نور ساطعشده از رنگها عملاً دیده نمیشد و رانندگان متوجه کارایی آن نمیشدند.
پایان رسمی یک ایده گرانقیمت
مقامات مالزی تا اواخر سال ۲۰۲۴ به طور ضمنی اعتراف کردند که این پروژه، چه از نظر فنی و چه از نظر مالی، پایدار نیست. آنچه قرار بود نوآوری شبانه مالزی باشد، به یک منبع تخلیه بودجه در روز تبدیل شد.
در نهایت، دولت مالزی در نوامبر ۲۰۲۴ رسماً پروژه جادههای شبتاب را متوقف کرد. وزارت کار عمومی اعلام کرد که این طرح هزینهبر بوده و نتوانسته به نتایج مورد انتظار دست یابد. طرحهای پیشنهادی برای گسترش این جادهها در ایالتهای سلانگور و جوهور نیز لغو شد.
وزارت کار مالزی اکنون توجه خود را به سمت راهکارهای مقرونبهصرفهتر معطوف کرده است. آنها قصد دارند به جای رنگهای شبتاب، در مناطقی که مستعد تصادف هستند، از چراغهای LED استفاده کنند تا ایمنی را بدون هزینههای نگهداری بالا بهبود بخشند.
شکست این پروژه درسی مهم در مورد محدودیتهای نوآوری در برابر طبیعت بود، شبیه به آنچه در هلند نیز رخ داد و باعث شد پروژه مشابه آنها به طور نامحدود متوقف شود. امروز، از جاده شبتاب مالزی تنها خاطرهای از یک جاهطلبی باقی مانده است؛ یادآوری این نکته که هر ایده درخشانی لزوماً نمیتواند در زیر نور آفتاب (یا در برابر بارانهای موسمی) دوام بیاورد.
