انقلاب در توربوشارژ و اولین خودروسازی که آن را به تولید انبوه آورد
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، مرسدسبنز شاید با معرفی موتورهای توربو «هاتوی» در AMG GT بیشترین نقش را در جا انداختن و بازاریابی این ایده داشته باشد، اما واقعیت این است که اولین خودروی تولیدی که با این فناوری وارد بازار شد، BMW X6 مدل ۲۰۰۸ بود. با این حال، امروز میبینیم که این تکنولوژی به یک استاندارد مهم در دنیای خودروهای پرفورمنس تبدیل شده است؛ از فراری ۲۹۶ که دو توربو را داخل فضای V موتور جا داده تا لامبورگینی Temerario که همین مسیر را در پیشرانه V8 خود دنبال میکند. بهویژه در کلاس خودروهای ردهبالا و سوپراسپرتها، «هاتوی» حالا بهنوعی امضای مهندسی مدرن تبدیل شده است.
البته باید تأکید کرد: اگرچه موتور V8 کد N63 در BMW X6 اولین موتور تولید انبوه با آرایش هاتوی بود، اما ایده آن را فراری خیلی زودتر و در اوایل دهه ۱۹۸۰ در فرمول یک مطرح کرد؛ زمانی که این برند از موتور V12 با زاویه ۱۸۰ درجه به یک V6 توئینتوربو (Twin-Turbo V6) مهاجرت کرد.
«هاتوی» چیست و چه فرقی با توربوهای معمولی دارد؟
در یک موتور V6 یا V8 توئینتوربو با چیدمان سنتی، معمولاً:
- منیفولد ورودی (Intake Manifold) بین دو ردیف سیلندر (داخل V) قرار میگیرد
- و مسیر خروجی دود و توربوشارژرها در بیرونِ V نصب میشوند
اما در چیدمان هاتوی (Hot Vee) همهچیز برعکس میشود:
- توربوها داخل V موتور قرار میگیرند
- و منیفولد ورودی به بیرون موتور منتقل و از اطراف آن عبور داده میشود
این تغییر ساده روی کاغذ، در عمل چند مزیت مهم برای قدرت، پاسخدهی و بستهبندی فنی موتور ایجاد میکند.
مزایای مهم چیدمان Hot Vee برای خودروهای پرفورمنس
۱) کاهش تأخیر توربو (Turbo Lag) و افزایش سرعت بوستگیری
چون گازهای خروجی مسیر کوتاهتری تا توربو دارند، توربو سریعتر اسپول (Spool) میشود و زودتر به دور کاری مناسب میرسد؛ نتیجهاش لگ کمتر و پاسخ بهتر به پدال گاز است.
۲) بهبود شارژ هوای ورودی و کاهش ریسک احتراقهای مخرب
وقتی توربوها در «سمت داغ» موتور (Hot Side) قرار میگیرند، امکان جانمایی منیفولد ورودی به شکلی فراهم میشود که هوای ورودی خنکتری به موتور برسد. این موضوع به بهبود راندمان کمک میکند و احتمال آسیبهای ناشی از:
- ناک (Detonation)
- پیشاحتراق (Pre-Ignition)
را کاهش میدهد.
۳) بستهبندی بهتر (Packaging) و کمک به هندلینگ
از آنجا که مجموعه موتور فضای کمتری نسبت به چیدمان توئینتوربو سنتی میگیرد، مهندسان آزادی بیشتری برای قرار دادن موتور در موقعیتی دارند که:
- توزیع وزن (Weight Distribution) بهتر شود
- و هندلینگ بهینهتر گردد
این عوامل در خودروهای پرفورمنس و سوپراسپرتها حیاتی هستند.
آشنایی با موتور BMW N63 اولین V8 تولیدی با هاتوی
با وجود اینکه موتور BMW N63 سهم خودش را از بحثهای مربوط به استهلاک و اعتمادپذیری داشته، از نظر عملکردی پیشرانهای نرم، پرقدرت و توانمند محسوب میشود. این موتور V8 توئینتوربو ۴.۴ لیتری نخستینبار در BMW X6 (اتاق E71) مدل ۲۰۰۸ معرفی شد و بعدها در طیف گستردهای از محصولات بامو با پسوند 50i به کار رفت؛ از جمله:
- سری ۵، سری ۶، سری ۷ و سری ۸
- کراساوورها و SUVها مثل X5، X6 و X7
بسته به نسخه و تنظیمات، خروجی این موتور در بازهای حدود:
- ۴۰۲ تا ۵۲۳ اسببخار (Horsepower)
- و ۴۴۳ تا ۵۵۳ پوندفوت گشتاور (lb-ft)
قرار میگیرد.
نقطهضعف مهم N63
هرچند «هاتوی» یک قدم انقلابی در مهندسی توربو بود، اما همین تغییر باعث شد ساختار موتور پیچیدهتر شود؛ موضوعی که روی تجربه سرویس و تعمیرات اثر منفی گذاشت و تا حدی به اعتبار این موتور لطمه زد. طبق بحثهای رایج در انجمنهای خودرویی و میان علاقهمندان، جمعبندی بسیاری از کاربران این است که بهتر است از نسخههای اولیه N63 فاصله گرفته شود.
مشکلات شناختهشده نسخههای اولیه N63 شامل مواردی مثل:
- ایراد در ساق سوپاپ (Valve Stem)
- خرابی توربوشارژر (Turbocharger Failure)
- مصرف بالای روغن (High Oil Consumption)
هرچند BMW در نسخههای بعدی بهبودهایی ایجاد کرد، اما طبق گزارشها و تحلیلهای رسانههایی مثل BMWBlog، N63 هرگز از نظر دوام و اعتمادپذیری به یک «معیار» در برابر رقبا تبدیل نشد.
نسخههای مختلف N63 و معنی TU در نامگذاری BMW
در مسیر توسعه این موتور، چند بهروزرسانی مهم ارائه شد:
- نسخه اولیه: N63B44O0
- سپس نسخه ارتقایافته: N63TU (N63B44O1) حدود سال ۲۰۱۴
- بعد: N63TU2 (N63B44O2) در سال ۲۰۱۶
- و نسخه جدیدتر: N63TU3 (شامل N63B44M3 و N63B44T3) بهعنوان آخرین نسلهای این خانواده
در اصطلاحات BMW، مخفف TU به معنی Technical Update یا «بهروزرسانی فنی» است. جالب اینکه برخی نسخههای جدیدتر این موتور در رنجروورهای جدید (Range Rover) هم دیده میشوند.
