تفاوت باتری AGM با باتری اسیدی تر خودرو چیست؟
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، باتری استارت خودرو یکی از رایجترین قطعات مصرفی در خودروهای مجهز به پیشرانه درونسوز است؛ قطعهای ۱۲ ولتی که وظیفه دارد نیروی اولیه لازم برای راهاندازی استارتر، تغذیه شمعها و در نهایت چرخاندن موتور را پیش از ورود آلترناتور به مدار تأمین کند.
اگر ولتاژ باتری کافی نباشد، خودرو بهدرستی روشن نمیشود. در صورت خرابی کامل باتری نیز حتی تجهیزات برقی داخل کابین در زمان خاموش بودن موتور از کار میافتند. خوشبختانه باتری خودرو معمولاً هر چند سال یکبار نیاز به تعویض پیدا میکند و بسته به نوع خودرو و برند باتری، این کار اغلب ساده است. با این حال، نکته مهم اینجاست که باتریها انواع مختلفی دارند و دو نوع از آنها امروز بیش از گذشته در بازار و خودروهای جدید دیده میشوند.
در میان انواع باتری خودرو، باتری اسیدی تر (Flooded Lead-Acid)، باتری AGM و باتری لیتیومی از شناختهشدهترین گزینهها هستند. در این مطلب تمرکز بر دو نوع اول است؛ یعنی باتری اسیدی تر و AGM. هر کدام از این دو، نقاط قوت و ضعف خاص خود را دارند؛ از طول عمر و مقاومت داخلی گرفته تا استحکام، قیمت، دوام در برابر لرزش و موارد دیگر.
تفاوت اصلی به ساختار باتری برمیگردد
رایجترین و قدیمیترین نوع باتری خودرو، باتری سرب-اسیدی است. در ساختار این باتری، صفحات سربی داخل محلولی از اسید سولفوریک و آب غوطهور هستند. هنگام شارژ و دشارژ، واکنش شیمیایی داخل باتری انرژی را ذخیره و آزاد میکند. در این فرآیند، گازهای هیدروژن و اکسیژن نیز بهعنوان محصولات جانبی تولید میشوند؛ به همین دلیل این نوع باتری باید بهدرستی تهویه شود.
باتریهای اسیدی تر باید در وضعیت کاملاً عمودی نصب شوند تا خطر نشتی به وجود نیاید. همچنین در برخی مدلها، لازم است سطح آب باتری بهصورت دورهای بررسی و در صورت نیاز تکمیل شود. قیمت این باتریها معمولاً بسته به ابعاد، آمپراژ استارت سرد (CCA / Cold Cranking Amps) و برند، در بازه حدود ۸۰ تا ۱۸۰ دلار یا بیشتر قرار میگیرد. البته این نوع باتری در برابر لرزش نیز آسیبپذیرتر است.
در مقابل، باتری AGM که مخفف Absorbent Glass Mat است، از صفحات سربی استفاده میکند که بهوسیله لایههایی از الیاف شیشهای جاذب از یکدیگر جدا شدهاند. این باتریها سیلد (Sealed) یا آببندیشده و سوپاپدار (Valve-Regulated) هستند، نشتی ندارند و تقریباً در زوایای مختلف قابل نصباند. چون گاز از آنها بهصورت آزاد خارج نمیشود، برای نصب در فضاهایی مانند زیر صندلی یا داخل صندوق عقب ایمنتر به شمار میروند. همچنین مقاومت آنها در برابر لرزش بهمراتب بالاتر است؛ بنابراین در محیطهای پرفشارتر، مانند قایق یا خودروهایی با تکانهای زیاد، انتخاب مناسبتری محسوب میشوند.
مزایای AGM؛ از دوام بیشتر تا شارژ سریعتر
باتریهای AGM در چندین زمینه برتری محسوسی نسبت به باتریهای اسیدی معمولی دارند. این باتریها عملکرد بهتری در برابر تغییرات شدید دما، بهویژه در هوای سرد، از خود نشان میدهند و در برابر بار الکتریکی مداوم نیز کارآمدتر هستند. همچنین میزان CCA در آنها پایدارتر است.
از نظر چرخه دشارژ عمیق نیز تفاوت قابل توجهی دیده میشود. یک باتری اسیدی معمولی پیش از فرسودگی، معمولاً توان تحمل حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ بار دشارژ عمیق را دارد، در حالی که باتری AGM میتواند حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ چرخه بیشتر را مدیریت کند.
البته این مزایا بدون هزینه نیست. قیمت باتریهای AGM معمولاً از محدوده بالای قیمت باتریهای سرب-اسیدی آغاز میشود و بسته به برند و مشخصات، میتواند تا حدود ۴۰۰ دلار یا بیشتر نیز برسد. اما در مقابل، طول عمر آنها معمولاً بین ۵ تا ۸ سال است و در برخی موارد حتی به ۱۰ سال نیز میرسد. این در حالی است که باتریهای اسیدی معمولی غالباً بین ۳ تا ۵ سال عمر میکنند و گاهی حتی کمتر.
یکی دیگر از مزیتهای مهم AGM، مقاومت داخلی پایینتر آن است. مقاومت داخلی این باتریها میتواند تا حدود ۲ درصد باشد؛ موضوعی که به ولتاژ بهتر و شارژ سریعتر منجر میشود. در مقابل، مقاومت داخلی باتریهای اسیدی معمولی معمولاً در محدوده ۱۰ تا ۱۵ درصد قرار دارد.
چرا در خودروهای مدرن AGM اهمیت بیشتری دارد؟
برتری باتری AGM فقط به دوام و ساختار آن محدود نمیشود. در خودروهای جدید، سامانههای برقی بسیار پیچیدهتر شدهاند و همین موضوع انتخاب نوع باتری را مهمتر از گذشته کرده است.
برای مثال، خودروهای مجهز به سیستم استارت-استاپ خودکار (Auto Stop-Start) باتری را صدها بار بیشتر از خودروهای فاقد این سیستم درگیر شارژ و دشارژ میکنند. در چنین شرایطی، تنها باتریهای AGM و برخی باتریهای تقویتشده EFB (Enhanced Flooded Battery) میتوانند این سیکل کاری سنگین را تحمل کنند. استفاده از یک باتری اسیدی معمولی در چنین خودرویی، معمولاً به خرابی زودهنگام باتری منجر میشود.
از سوی دیگر، خودروهای امروزی به تجهیزات برقی متعددی مجهز هستند؛ از سیستم صوتی پیشرفته و صندلیهای گرمکندار و سردکندار گرفته تا نمایشگرهای بزرگ، واحدهای کنترلی بیشتر و امکانات رفاهی متنوع. باتری AGM بهدلیل مقاومت کمتر و توان شارژپذیری بهتر، برای چنین خودروهایی گزینهای ایدهآل است؛ تا جایی که در بسیاری از خودروهای برندهای لوکس و مدلهای مجهز، استفاده از AGM عملاً الزامی است.
جمعبندی: باتری AGM بهتر است یا باتری اسیدی تر؟
تفاوت باتری AGM با باتری اسیدی تر را میتوان در چند محور اصلی خلاصه کرد:
- قیمت
- طول عمر
- مقاومت در برابر لرزش
- نیاز یا عدم نیاز به نگهداری
- نحوه نصب
- مقاومت داخلی
- سازگاری با سیستمهای برقی مدرن
- تحمل چرخههای شارژ و دشارژ سنگین
در بسیاری از خودروهای قدیمیتر یا سادهتر، یک باتری اسیدی معمولی همچنان میتواند نیاز کاربر را برطرف کند. اما برای افرادی که از خودروهای جدیدتر استفاده میکنند، بهویژه مدلهای مجهز به استارت-استاپ یا امکانات رفاهی و الکترونیکی گسترده، باتری AGM انتخابی منطقیتر و مطمئنتر است. در برخی خودروها نیز این نوع باتری نهتنها پیشنهاد میشود، بلکه از سوی سازنده الزامی است.
