بلعیدن ۴۱ درصد بنزین کشور توسط ۱۴ میلیون وسیله نقلیه فرسوده
به گزارش مجله ماشین، فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل کشور، علاوه بر تشدید آلودگی هوا و افت ایمنی جاده‌ای، به اصلی‌ترین عامل ناترازی و هدررفت بنزین تبدیل شده است. بر اساس آمارهای رسمی، هم‌اکنون حدود ۱۴ میلیون دستگاه خودروی سواری و موتورسیکلت فرسوده در کشور تردد می‌کنند که سالانه رقمی معادل ۲۰.۳ میلیارد لیتر بنزین را می‌بلعند؛ رقمی که معادل ۴۱ درصد از کل مصرف بنزین کشور (۴۹.۳ میلیارد لیتر) است.
بررسی تفکیکی ناوگان فرسوده، عمق بحران مصرف سوخت را در دو بخش نشان می‌دهد:
- خودروهای سواری فرسوده (۲.۶ میلیون دستگاه): با میانگین مصرف ۱۶ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر و پیمایش سالانه ۲۰ هزار کیلومتر، هر خودرو سالانه ۳۲۰۰ لیتر و در مجموع ۸.۳ میلیارد لیتر بنزین مصرف می‌کنند.
- موتورسیکلت‌های فرسوده (۱۱.۴ میلیون دستگاه): با متوسط مصرف ۷ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر و پیمایش ۱۵ هزار کیلومتر، هر دستگاه ۱۰۵۰ لیتر و در مجموع سالانه ۱۲ میلیارد لیتر سوخت مصرف می‌کنند.
طبق محاسبات کارشناسی، اجرای طرح نوسازی برای ۵ میلیون وسیله نقلیه فرسوده، ظرفیت کاهش مصرف سالانه ۳.۳ میلیارد لیتر بنزین (معادل ۶.۷ درصد از کل مصرف کشور) را فراهم می‌کند:
- جایگزینی ۱ میلیون خودروی سواری فرسوده: کاهش مصرف ۱.۲ میلیارد لیتر بنزین در سال
- جایگزینی ۴ میلیون موتورسیکلت فرسوده (با مدل‌های کم‌مصرف یا برقی): کاهش مصرف ۲.۱ میلیارد لیتر بنزین در سال
به‌منظور ایجاد توجیه اقتصادی برای مالکان و تسریع در اجرای تکالیف قانون ساماندهی صنعت خودرو و برنامه هفتم، مشوق‌های اسقاط به‌روزرسانی شده است. به گفته رئیس ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل:
- ارزش هر برگه گواهی اسقاط از ۳۵ میلیون تومان به ۶۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
- با توجه به تخصیص ۳ گواهی به هر خودروی فرسوده سواری، مجموع ارزش گواهی اسقاط هر خودرو به ۱۸۰ میلیون تومان می‌رسد.
- قیمت این گواهی‌ها متناسب با شرایط بازار، ارزش ضایعات و هزینه اسقاط به‌صورت شناور بازنگری خواهد شد.
کارشناسان تأکید می‌کنند که کنترل مصرف سوخت صرفاً با ابطال پلاک فرسوده‌ها ممکن نیست؛ بلکه موفقیت نهایی این طرح در گرو تأمین منابع مالی، پرداخت تسهیلات کم‌بهره و دسترسی آسان مالکان به خودروها و موتورسیکلت‌های جایگزین کم‌مصرف خواهد بود.
