راز بقا در سرعت ۳۰۰ کیلومتر؛ رانندگان فرمول یک چگونه نیروی وحشتناک G را تحمل میکنند؟
فهرست مطالب:
به گزارش مجله ماشین، نشستن پشت فرمان یک خودروی مسابقهای به مدت دو ساعت، شاید در ظاهر فعالیت بدنی سنگینی به نظر نرسد؛ اما واقعیت در بالاترین سطح ورزشهای موتوری کاملاً متفاوت است. رانندگان فرمول یک (F1) در طول یک مسابقه، ضربان قلبی بالای ۱۷۰ بار در دقیقه را تجربه میکنند، بر اثر تعریق شدید تا ۴ کیلوگرم از وزن خود را از دست میدهند و فشارهایی را به جان میخرند که حتی از نیروی وارد بر فضانوردان هنگام پرتاب شاتل نیز بیشتر است. برنامههای تمرینی این ورزشکاران برای تحمل این شرایط، بسیار پیچیدهتر و سنگینتر از آن چیزی است که تصور میکنید.
نیروی G؛ وقتی سر وزنی معادل ۴۰ کیلوگرم پیدا میکند!
هنگام ترمزگیریهای شدید، راننده فرمول یک فشاری در حدود ۱۶۰ کیلوگرم روی پدال ترمز وارد میکند و همزمان نیرویی معادل ۶ برابر جاذبه زمین (6G) را روی بدن خود احساس میکند. برای درک بهتر، در گرندپری توسکانی ۲۰۲۰، لوئیس همیلتون در پیچ شماره ۷ نیروی لحظهای ۵.۶G را ثبت کرد؛ فشاری معادل لحظه پرتاب موشکهای فضایی به خارج از جو زمین.
تحت چنین فشاری، سر یک فرد عادی بدون تمرینهای ویژه حتی توانایی ایستادن روی گردن را نخواهد داشت؛ چه رسد به اینکه بخواهد با سرعت بیش از ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت رانندگی کند، اطلاعات رادیویی تیم را پردازش کند و برای سبقتگیری بعدی تصمیم بگیرد.
بیشترین فشار فیزیکی مستقیماً به عضلات گردن وارد میشود. به گفته جان مالورن، مربی لاندو نوریس (قهرمان حال حاضر فرمول یک)، رانندگان حداقل ۵ روز در هفته تمرینات تخصصی گردن انجام میدهند. اگر رانندهای نتواند سر خود را در پیچها ثابت نگه دارد، زاویه دید خود را از دست داده و در هر دور پیست، صدم ثانیههای حیاتی را از دست خواهد داد.
تمرینات عجیب در سالن بدنسازی؛ از کلاهخودهای سنگین تا وزنههای معلق
روشهایی که رانندگان برای تقویت عضلات خود به کار میگیرند، به اندازه خود مسابقات غیرعادی است:
- کلاهخودهای سنگین و کشهای مقاومتی: رانندگان حین تمرین در باشگاه، کلاهخودهایی با وزن حدود ۷ کیلوگرم به سر میگذارند که با کشهای بدنسازی به جهتهای مختلف کشیده میشوند تا شبیهساز نیروی جانبی G در پیچها باشد.
- تمرینات ایزومتریک گردن: یکی از شدیدترین تمرینات، بستن وزنههایی تا حدود ۳۰ کیلوگرم به سر و نگه داشتن معلق آن از لبه میز تکیهگاه است. دنیل ریکیاردو، راننده باسابقه فرمول یک، در این رابطه هشدار میدهد: «گردن انسان عضو بسیار ظریفی است؛ بنابراین هیچوقت نباید تمرین را ناگهانی با وزنههای سنگین ۱۰ کیلوگرمی شروع کنید.»
- شبیهسازهای تعادلی: استفاده از توپهای سوئیسی (پایداری) در حالی که راننده یک صفحه وزنه سنگین را مانند غربیلک فرمان در دست دارد و عضلات کور (Core) یا همان مرکز ثقل بدن را در وضعیت نشسته فرمول یک تقویت میکند.
فراتر از عضلات گردن؛ استقامت قلبی-عروقی و تمرکز ذهنی
آمادگی برای فرمول یک فقط به تقویت گردن خلاصه نمیشود. رانندگان نیازمند بدنی خشک، عضلانی و بدون حجم اضافی (برای جلوگیری از افزایش وزن کلی خودرو) هستند. تمرینات هوازی شدید مانند دوچرخهسواری، شنا و اسکی صحرایی در ارتفاعات بالا، از برنامههای ثابت پیشفصل آنها است. یک شاخص استاندارد تناسب اندام برای این رانندگان، دویدن سرعت ۹۰۰ متر در مدت زمان ۳ دقیقه است.
در کنار تمرینات بدنی، آمادگی ذهنی نقشی کلیدی دارد. تصویرسازی ذهنی مسیرها، تمرینات شناختی ارتقای سرعت واکنش و مدیریت استرس در صدم ثانیهها، بخشهای جداییناپذیر تمرینات روزمره هستند.
در طول فصل مسابقات، حتی فرآیند ریکاوری و خواب رانندگان نیز کاملاً علمی مدیریت میشود؛ مربیان از قبل با هتلها هماهنگ میکنند تا دمای اتاق، نوع بالشها و مکملهای تنظیم خواب دقیقاً مطابق با نیازهای فیزیولوژیک راننده تنظیم شود. در دنیای فرمول یک، کوچکترین جزئیات، تعیینکننده برنده و بازنده روی خط پایان است.
